Προς αποδοχή δασμών 15% η ΕΕ – Εμπορική ένταση, νέες συμφωνίες και επιφυλάξεις για τις συνέπειες
Εξελίξεις στο μέτωπο του παγκόσμιου εμπορίου φέρνει η ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ για νέες εμπορικές συμφωνίες με Ιαπωνία και Φιλιππίνες, ακολουθώντας τις πρόσφατες συμφωνίες με Ινδονησία και Βιετνάμ. Παράλληλα, εντείνονται οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ – ΕΕ, με πιθανή συμφωνία που θα επιβάλλει δασμούς 15% στις περισσότερες ευρωπαϊκές εξαγωγές προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η νέα εμπορική συμφωνία με την Ιαπωνία θεωρείται θετικότερη του αναμενομένου. Αντί του απειλούμενου δασμού 25%, συμφωνήθηκε συντελεστής 15%, ακόμη και για τα ιαπωνικά αυτοκίνητα, τα οποία αποτελούν το μεγαλύτερο κομμάτι του εμπορικού ελλείμματος ΗΠΑ–Ιαπωνίας. Η συμφωνία συνοδεύεται από δέσμευση της Ιαπωνίας για επενδύσεις 550 δισ. δολαρίων στις ΗΠΑ και αύξηση των εισαγωγών αμερικανικών αγροτικών προϊόντων.
Από την πλευρά της, η ΕΕ εξετάζει το ενδεχόμενο να αποδεχθεί δασμούς 15% σε διάφορους τομείς, με στόχο να διασώσει τον βασικό κορμό της διατλαντικής εμπορικής σχέσης. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις πιέζουν να διατηρηθούν προνομιακοί όροι σε τομείς όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, τα φαρμακευτικά προϊόντα, τα γεωργικά αγαθά, τα αεροσκάφη και τα δασικά προϊόντα. Ωστόσο, οι συζητήσεις είναι ακόμη σε εξέλιξη και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ξεκαθαρίσει πως, αν δεν υπάρξει συμφωνία, θα ενεργοποιήσει μέτρα αντιποίνων.
Ο Τραμπ, άλλωστε, είχε ήδη προειδοποιήσει με επιβολή δασμών 30% από 1η Αυγούστου για τις ευρωπαϊκές εξαγωγές. Οι πρόσφατες συμφωνίες των ΗΠΑ με τις Φιλιππίνες και την Ινδονησία προβλέπουν δασμούς 19%, ενώ το Βιετνάμ αποδέχθηκε συντελεστή 20%. Παράλληλα, οι σχέσεις ΗΠΑ – Κίνας φαίνεται να αποκλιμακώνονται, με προγραμματισμένη συνάντηση του Κινέζου αντιπροέδρου Χε Λιφένγκ με τον Αμερικανό υπουργό Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ στη Στοκχόλμη, στο πλαίσιο του τρίτου γύρου συνομιλιών.
Οι εκτιμήσεις των αναλυτών
Η UBS εκτιμά ότι οι επόμενοι μήνες θα διαμορφώσουν πιο σαφή εικόνα για την εμπορική στρατηγική των ΗΠΑ. Η ενίσχυση των αμερικανικών μετοχών μετά την πρόσφατη υποχώρηση φαίνεται να ενίσχυσε τις διαπραγματευτικές διαθέσεις της κυβέρνησης Τραμπ, ωστόσο παραμένει προσεκτική απέναντι σε ενδεχόμενες επιπτώσεις από αντίμετρα των εταίρων.
Ενδεικτικά, σύμφωνα με το Reuters, τα κράτη-μέλη της ΕΕ πρόκειται να αποφασίσουν την επιβολή δασμών ύψους 93 δισ. ευρώ σε αμερικανικά προϊόντα. Η UBS θεωρεί ότι οι ΗΠΑ δεν θα θελήσουν να επιβάλουν υπερβολικά υψηλούς δασμούς, οι οποίοι θα μπορούσαν να προκαλέσουν εμπορική ασφυξία, άνοδο του πληθωρισμού ή ύφεση. Οι «αμοιβαίοι» δασμοί, που στηρίζονται στον νόμο περί Διεθνών Οικονομικών Εξουσιών Έκτακτης Ανάγκης (IEEPA), ενδέχεται να κριθούν αντισυνταγματικοί από το Ανώτατο Δικαστήριο εντός του έτους.
Ωστόσο, η επιβολή τομεακών δασμών για λόγους εθνικής ασφάλειας (βάσει του άρθρου 232 του νόμου περί επέκτασης του εμπορίου του 1962) αποτελεί πιο σταθερή και πιθανώς πιο μακροχρόνια εναλλακτική. Αν και χρειάζεται περισσότερο χρόνο για την εφαρμογή τους, μπορεί να οδηγήσει σε μονιμότερη αλλαγή στο εμπορικό καθεστώς.
Η αναθεώρηση του δασμού για τα ιαπωνικά αυτοκίνητα προς τα κάτω και η περίοδος χάριτος για τα φαρμακευτικά προϊόντα δείχνουν ότι ο Τραμπ ίσως επιδιώκει τελικά ηπιότερη στάση απ’ ό,τι προανήγγειλε. Οι αναλυτές της UBS εκτιμούν ότι ο μέσος δασμολογικός συντελεστής των ΗΠΑ θα διαμορφωθεί τελικά κοντά στο 15% έως το τέλος του 2025 – ποσοστό πολλαπλάσιο του 2024, αλλά αρκετά χαμηλότερο των αρχικών απειλών.
Επιπτώσεις και πιθανές εξελίξεις
Αν και αυτοί οι δασμοί αναμένεται να επιβραδύνουν την ανάπτυξη και να ενισχύσουν τον πληθωρισμό, η UBS θεωρεί ότι η αμερικανική οικονομία θα αποφύγει την ύφεση, καθώς τα νοικοκυριά διαθέτουν ακόμα ισχυρά οικονομικά περιθώρια. Ωστόσο, η αβεβαιότητα μπορεί να ενισχύσει τη μεταβλητότητα των χρηματοοικονομικών αγορών, ειδικά αν τα μακροοικονομικά δεδομένα αποδειχθούν χειρότερα του αναμενόμενου.
Οι αναλυτές εξακολουθούν να προβλέπουν θετική πορεία των μετοχών εντός των επόμενων 12 μηνών, αλλά συνιστούν προσοχή και στρατηγικές διαχείρισης κινδύνου απέναντι στις πιθανές αναταράξεις. Παράλληλα, προτείνουν ενίσχυση της μακροπρόθεσμης έκθεσης σε κλάδους καινοτομίας, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η ενέργεια και οι ανανεώσιμοι πόροι, καθώς και η βιοτεχνολογία που σχετίζεται με τη μακροζωία.
