Εξαγωγές: Ποιοι κλάδοι υπεραποδίδουν και πού υστερούμε

Aerial view of cargo ship and cargo container in harbor.

 

Η παραγωγή αγροτικών προϊόντων, η επεξεργασία τροφίμων και ο τομέας της ενέργειας είναι τρεις κλάδοι στους οποίους η ελληνική επιχειρηματικότητα έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο τα τελευταία 10-15 χρόνια. Η εξαγωγή αυτών των προϊόντων ενίσχυσε την ανταγωνιστικότητα της χώρας μας. Σήμερα, παράγονται περισσότερα αγροτικά προϊόντα στην Ελλάδα και εξάγονται στο εξωτερικό, ενώ η μεταποίηση τροφίμων έχει αναδειχθεί σε ισχυρό εξαγωγικό τομέα με ετήσια πλεονάσματα άνω του 1 δισ. ευρώ. Παράλληλα, η ενεργειακή βιομηχανία, αν και παραμένει ελλειμματική στο εξωτερικό ισοζύγιο, δείχνει τάσεις βελτίωσης, κυρίως λόγω των επενδύσεων στον τομέα των ορυκτών καυσίμων και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Ο τομέας της αλουμίνας και του αλουμινίου παραμένει πλεονασματικός, με εταιρείες όπως η Metlen και η Viohalco να κυριαρχούν στην ευρωπαϊκή αγορά. Επίσης, η παραγωγή ποτών, αναψυκτικών και προϊόντων καπνού είναι επίσης πλεονασματική, κυρίως λόγω των προϊόντων καπνού.

Σύμφωνα με έρευνα της Stochasis, η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της χώρας στους έξι αυτούς κλάδους οδήγησε σε βελτίωση του εμπορικού ισοζυγίου κατά περίπου 4,9 δισ. ευρώ από το 2011 έως το 2023. Ιδιαίτερα σημαντικές ήταν οι μεγάλες ανατιμήσεις σε προϊόντα όπως το ελαιόλαδο, με τις εξαγωγές του να εκτοξεύονται σε 1,3 δισ. ευρώ το 2023, σε σχέση με 0,86 δισ. ευρώ το 2022. Οι κλάδοι των γαλακτοκομικών και των ιχθυοκαλλιεργειών συνέβαλαν επίσης στην ενίσχυση του εμπορικού ισοζυγίου, ενώ το κρέας παραμένει ο τομέας με το μεγαλύτερο έλλειμμα, το οποίο ξεπέρασε το 1,5 δισ. ευρώ το 2023.

Η πρωτογενής παραγωγή είναι, συνολικά, το «success story» της ελληνικής επιχειρηματικότητας, καθώς πέρασε από την πλήρη εξάρτηση από εισαγωγές σε έναν τομέα με ήπιο πλεόνασμα το 2023. Παράλληλα, η μεταποίηση τροφίμων έχει μετατραπεί σε έναν δυναμικό εξαγωγικό τομέα με ετήσια πλεονάσματα άνω του 1 δισ. ευρώ. Παρά τις βελτιώσεις στον τομέα της ενέργειας, η Ελλάδα παραμένει εξαρτημένη από εισαγωγές ενεργειακών προϊόντων, αν και οι εξαγωγές ενεργειακών προϊόντων αυξήθηκαν κατά 122% μεταξύ 2011 και 2023.

Ωστόσο, η Ελλάδα παραμένει εξαρτημένη σε άλλους τομείς, όπως τα αυτοκίνητα, τα αεροπλάνα και τα πλοία, με το έλλειμμα στον τομέα των οχημάτων να έχει φτάσει τα 4,7 δισ. ευρώ το 2023, ενώ το 2011 ήταν 1,7 δισ. ευρώ. Επίσης, η χώρα εξαρτάται από τις εισαγωγές εργαλείων και μηχανών, ενδυμάτων και υποδημάτων, καθώς και χημικών προϊόντων, παρά την ανάκαμψη της φαρμακοβιομηχανίας.