Η υπεραπόδοση της ελληνικής οικονομίας, όπως και άλλων μεσογειακών χωρών, δεν οφείλεται μόνο στον ισχυρό τουριστικό τομέα, αλλά και στην ανάπτυξη της μεταποίησης και άλλων υπηρεσιών, επισημαίνει ο οίκος αξιολόγησης S&P, υπογραμμίζοντας τη σημασία της διαφοροποίησης των οικονομιών.
Συγκεκριμένα, ο ισχυρός τουρισμός και η αύξηση των μη τουριστικών εξαγωγών θα ενισχύσουν τη συνεχιζόμενη υπεραπόδοση της ανάπτυξης στις μεσογειακές χώρες της Ευρωζώνης σε σχέση με τις χώρες του Βορρά. Η μεταποίηση αποδίδει εξαιρετικά στην Ελλάδα, την Ιταλία και την Πορτογαλία, ενώ οι μη τουριστικές υπηρεσίες υψηλής αξίας ενδυναμώνουν την ανάπτυξη στην Κύπρο, την Κροατία, τη Μάλτα, τη Σλοβενία και την Ισπανία. Αυτή η τάση οδηγεί σε μια πιο βιώσιμη και διαφοροποιημένη οικονομία με έμφαση στις εξαγωγές, αναφέρει η S&P.
Ο οίκος αναφέρει ότι τα “θετικά” σημεία στην Ευρωζώνη, η οποία γενικά παρουσιάζει στάσιμη ανάπτυξη, βρίσκονται κυρίως στις χώρες του Νότου, ιδίως στα μέλη του λεγόμενου Club Med (όπως Κροατία, Κύπρος, Ελλάδα, Μάλτα, Πορτογαλία, Σλοβενία και Ισπανία – καθώς και Γαλλία και Ιταλία). Αυτή η τάση αποδίδεται σε δύο κύριους λόγους: Πρώτον, στη σχετικά ισχυρότερη οικονομική θέση του ιδιωτικού τομέα στις χώρες αυτές, σε σχέση με τις χώρες του Βορρά και με τα επίπεδα πριν την κρίση. Δεύτερον, στην ενίσχυση των επιδόσεων των εξαγωγών, τόσο σε ποσότητα όσο και σε ποιότητα, καθώς εκτός από την ανάπτυξη του τουρισμού παρατηρείται και αύξηση της διαφοροποίησης των εξαγωγών.
Γιατί είναι σημαντικά αυτά τα στοιχεία; Όπως σημειώνει ο οίκος, η πανδημία ανέδειξε τους κινδύνους από την υπερβολική εξάρτηση μιας οικονομίας από τον τουρισμό. Η ξαφνική διακοπή των ταξιδιών επηρέασε αρνητικά τις χώρες του Νότου. Μέσος όρος των εννέα χωρών του Club Med βασιζόταν στον τουρισμό για το 26% των εξαγωγικών τους εσόδων το 2019, έναντι 11% για άλλες χώρες της Ευρωζώνης. Ωστόσο, οι χώρες του Νότου κατάφεραν να αντεπεξέλθουν μέσω της διαφοροποίησης των οικονομιών τους. Η ταυτόχρονη αύξηση του τουρισμού και των μη τουριστικών εξαγωγών βελτίωσε την οικονομική ανάκαμψη, με τη στήριξη από τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης. Παράλληλα, η S&P τονίζει ότι η επιτυχία των μη τουριστικών εξαγωγών οφείλεται στη βελτιωμένη ανταγωνιστικότητα και τη στροφή στην εξωτερική ζήτηση μετά την κατάρρευση της εσωτερικής ζήτησης κατά τη διάρκεια της κρίσης χρέους, καθώς και στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που βελτίωσαν το επιχειρηματικό περιβάλλον. Τέτοιες μεταρρυθμίσεις πραγματοποιήθηκαν κυρίως στις χώρες που πέρασαν από προγράμματα διάσωσης, όπως η Ελλάδα, η Πορτογαλία και η Κύπρος.
Τέλος, η S&P σημειώνει ότι, αν και οι αξιολογήσεις των κρατών της Ευρωζώνης έχουν βελτιωθεί από το 2015 (με την Ελλάδα να μπαίνει στην επενδυτική βαθμίδα το 2023), δεν έχουν ακόμα επιστρέψει στα επίπεδα του 2010, κάτι που σημαίνει ότι τα δημόσια οικονομικά παραμένουν αδύναμα.
