Ο δείκτης πληθωρισμού που παρακολουθεί στενότερα η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των Ηνωμένων Πολιτειών (Federal Reserve – Fed) παρουσίασε τον Μάιο νέα επιτάχυνση, επιβεβαιώνοντας τις εκτιμήσεις των περισσότερων οικονομικών αναλυτών. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τις ανησυχίες ότι οι πληθωριστικές πιέσεις στην αμερικανική οικονομία εξακολουθούν να παραμένουν ισχυρές, παρά τη διατήρηση της αυστηρής νομισματικής πολιτικής και των υψηλών επιτοκίων. Παράλληλα, η τελευταία μέτρηση του συγκεκριμένου δείκτη διαμορφώθηκε στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δυόμισι και πλέον ετών, γεγονός που αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τις επόμενες αποφάσεις της Fed σχετικά με την πορεία των επιτοκίων.
Ειδικότερα, ο δομικός Δείκτης Δαπανών Προσωπικής Κατανάλωσης (Personal Consumption Expenditures – PCE), ο οποίος εξαιρεί τις ιδιαίτερα ευμετάβλητες κατηγορίες των τροφίμων και της ενέργειας και θεωρείται το βασικό μέτρο αξιολόγησης του υποκείμενου πληθωρισμού από τη Federal Reserve, αυξήθηκε σε ετήσια βάση κατά 3,4% τον Μάιο. Το ποσοστό αυτό είναι ελαφρώς υψηλότερο από το 3,3% που είχε καταγραφεί τον Απρίλιο, επιβεβαιώνοντας ότι οι βασικές πληθωριστικές πιέσεις όχι μόνο δεν υποχωρούν, αλλά εξακολουθούν να ενισχύονται, έστω και με περιορισμένο ρυθμό.
Η συγκεκριμένη μέτρηση αποτελεί την υψηλότερη τιμή που έχει καταγράψει ο δομικός δείκτης PCE από τον Οκτώβριο του 2023. Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο συγκεκριμένος δείκτης θεωρείται από τους υπεύθυνους χάραξης της αμερικανικής νομισματικής πολιτικής πιο αξιόπιστος από άλλους δείκτες πληθωρισμού, επειδή αποτυπώνει καλύτερα τις μακροχρόνιες τάσεις στις τιμές καταναλωτή, χωρίς να επηρεάζεται από τις βραχυπρόθεσμες διακυμάνσεις στις αγορές ενέργειας και τροφίμων.
Σε μηνιαία βάση, ο δομικός δείκτης PCE αυξήθηκε κατά 0,3%, ποσοστό που ήταν απολύτως συμβατό με τις προβλέψεις των αναλυτών. Αν και η μηνιαία μεταβολή δεν χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα έντονη, επιβεβαιώνει ότι ο πληθωρισμός παραμένει επίμονος και συνεχίζει να κινείται πάνω από τα επίπεδα που θεωρεί συμβατά με τον στόχο της Fed για σταθερό πληθωρισμό γύρω στο 2%.
Αντίστοιχη εικόνα παρουσίασε και ο συνολικός δείκτης PCE, ο οποίος περιλαμβάνει και τις τιμές των τροφίμων και της ενέργειας. Ο γενικός δείκτης επιτάχυνε τον Μάιο, καταγράφοντας ετήσιο ρυθμό αύξησης 4,1%, έναντι 3,8% που είχε σημειωθεί τον Απρίλιο. Πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο του συνολικού δείκτη από τον Απρίλιο του 2023, γεγονός που αντανακλά την ευρύτερη άνοδο των τιμών στην αμερικανική οικονομία και όχι μόνο σε συγκεκριμένες κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών.
Σε σύγκριση με τον προηγούμενο μήνα, ο συνολικός δείκτης προσωπικών καταναλωτικών δαπανών αυξήθηκε κατά 0,4%, επιβεβαιώνοντας ότι οι πληθωριστικές πιέσεις παρέμειναν έντονες και κατά τη διάρκεια του Μαΐου. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τις εκτιμήσεις ότι η διαδικασία επιστροφής του πληθωρισμού στον στόχο της Fed εξακολουθεί να εξελίσσεται με αργούς και άνισους ρυθμούς.
Ωστόσο, αρκετοί οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι τα στοιχεία του Μαΐου αποτυπώνουν μια περίοδο κατά την οποία οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου εξακολουθούσαν να κινούνται σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, ξεπερνώντας τα 100 δολάρια ανά βαρέλι. Το αυξημένο ενεργειακό κόστος επηρέασε σημαντικά τον συνολικό πληθωρισμό, καθώς μεταφέρθηκε τόσο στις τιμές των καυσίμων όσο και στο κόστος μεταφορών, παραγωγής και διανομής προϊόντων.
Έκτοτε, όμως, το ενεργειακό περιβάλλον έχει μεταβληθεί σημαντικά. Μετά την επίτευξη συμφωνίας για τον τερματισμό της πολεμικής σύγκρουσης με το Ιράν και την αποκλιμάκωση των γεωπολιτικών εντάσεων στη Μέση Ανατολή, οι διεθνείς τιμές του αργού πετρελαίου υποχώρησαν αισθητά, διαμορφούμενες πλέον κοντά στα 70 δολάρια ανά βαρέλι. Η σημαντική αυτή μείωση δημιουργεί προσδοκίες ότι τους επόμενους μήνες ο συνολικός δείκτης πληθωρισμού θα παρουσιάσει αισθητή αποκλιμάκωση, καθώς το χαμηλότερο ενεργειακό κόστος αναμένεται να περιορίσει τις πληθωριστικές πιέσεις που προέρχονται από τα καύσιμα και την ενέργεια.
Παρά τις αισιόδοξες αυτές εκτιμήσεις για τον γενικό πληθωρισμό, η προσοχή των αγορών και των στελεχών της Federal Reserve στρέφεται κυρίως στην πορεία του δομικού δείκτη PCE. Δεδομένου ότι ο συγκεκριμένος δείκτης δεν περιλαμβάνει τις τιμές της ενέργειας και των τροφίμων, δεν επηρεάζεται άμεσα από τη μείωση των τιμών του πετρελαίου. Ως εκ τούτου, το βασικό ζητούμενο για τους υπεύθυνους χάραξης της νομισματικής πολιτικής είναι να διαπιστώσουν πόσο γρήγορα οι γενικότερες αποπληθωριστικές τάσεις θα επεκταθούν και στις υπόλοιπες κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών, περιορίζοντας τις επίμονες αυξήσεις που εξακολουθούν να καταγράφονται σε τομείς όπως οι υπηρεσίες, η στέγαση και η αγορά εργασίας.
Η εξέλιξη του δομικού πληθωρισμού θεωρείται καθοριστικής σημασίας για τις επόμενες αποφάσεις της Federal Reserve. Εφόσον οι υποκείμενες πληθωριστικές πιέσεις παραμείνουν ισχυρές, η αμερικανική κεντρική τράπεζα ενδέχεται να διατηρήσει για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα τα επιτόκια σε υψηλά επίπεδα, προκειμένου να διασφαλίσει ότι ο πληθωρισμός θα επιστρέψει με βιώσιμο τρόπο στον στόχο του 2%. Αντίθετα, εάν οι επόμενες μετρήσεις καταδείξουν σαφέστερη αποκλιμάκωση και στον δομικό δείκτη, θα ενισχυθούν οι προσδοκίες για σταδιακή χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής και ενδεχόμενες μειώσεις επιτοκίων στο προσεχές διάστημα.
