Ο διοικητής της Κεντρικής Λαϊκής Τράπεζας της Κίνας, Pan Gongsheng, παρουσίασε με σαφήνεια τη στρατηγική του για τη διαμόρφωση ενός νέου παγκόσμιου νομισματικού περιβάλλοντος, το οποίο θα στηρίζεται σε πολυκεντρικές ισορροπίες και όχι στην αποκλειστική κυριαρχία του δολαρίου. Μιλώντας στο ετήσιο Φόρουμ Lujiazui στη Σαγκάη, δήλωσε – σύμφωνα με το Bloomberg – ότι το διεθνές νομισματικό σύστημα οδεύει προς μια εποχή όπου πολλά κρατικά νομίσματα θα συνυπάρχουν, θα ανταγωνίζονται και θα διαμορφώνουν μια νέα ισορροπία ισχύος.
Ο Pan αναφέρθηκε στη διευρυνόμενη παγκόσμια συζήτηση για την ανάγκη απεξάρτησης από ένα και μοναδικό αποθεματικό νόμισμα, τονίζοντας πως η ενίσχυση της διεθνούς θέσης του κινεζικού γουάν αντανακλά ακριβώς αυτή τη στροφή προς ένα πιο πολυπολικό νομισματικό σύστημα.
Η αβεβαιότητα που περιβάλλει το δολάριο επιτείνεται, ιδιαίτερα μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον προεδρικό θώκο των Ηνωμένων Πολιτειών. Οι επενδυτές περιορίζουν τις εκθέσεις τους στο αμερικανικό νόμισμα, το οποίο έχει σημειώσει απώλειες άνω του 10% έναντι σημαντικών νομισμάτων, όπως το ευρώ, η βρετανική λίρα και το ελβετικό φράγκο. Οι πιέσεις αυτές καταγράφονται σε όλες τις βασικές ισοτιμίες.
Σε αυτό το πλαίσιο, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, πραγματοποίησε πρόσφατα μια σπάνια επίσκεψη στο Πεκίνο, όπου είχε συνάντηση με τον Κινέζο πρωθυπουργό Λι Τσιανγκ. Ο τελευταίος επεσήμανε την ανάγκη στενότερης συνεργασίας ανάμεσα στην Κίνα και την ΕΚΤ. Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αναγνωρίζει πως η κυρίαρχη θέση του δολαρίου διεθνώς τίθεται πλέον υπό αμφισβήτηση και ότι το ευρώ ενδέχεται να διαδραματίσει έναν πιο διευρυμένο διεθνή ρόλο στο μέλλον.
Η Κίνα προωθεί σταθερά το εθνικό της νόμισμα, το γουάν, ως ανταγωνιστική εναλλακτική του δολαρίου. Η στρατηγική αυτή αποτελεί κεντρικό στοιχείο του οράματος του Προέδρου Σι Τζινπίνγκ, ο οποίος επιδιώκει να αναβαθμίσει την Κίνα σε παγκόσμιο χρηματοοικονομικό κόμβο. Οι εντάσεις στις εμπορικές σχέσεις Πεκίνου–Ουάσιγκτον και η επαναλαμβανόμενη επιβολή δασμών έχουν ενισχύσει τη δυναμική του γουάν. Μάλιστα, αυξάνεται ο αριθμός των Αμερικανών εξαγωγέων που προτιμούν να συναλλάσσονται σε εναλλακτικά νομίσματα ώστε να μειώσουν την έκθεσή τους στον συναλλαγματικό κίνδυνο.
Το ποσοστό χρήσης του γουάν στις διεθνείς εμπορικές συναλλαγές της Κίνας έχει παρουσιάσει σημαντική ανάκαμψη, έπειτα από την υποχώρηση που είχε σημειωθεί πριν από σχεδόν δέκα χρόνια, όταν μια αιφνίδια υποτίμηση είχε πλήξει την αξιοπιστία του νομίσματος στις παγκόσμιες αγορές.
Κατά την ομιλία του, ο Pan ανακοίνωσε σειρά νέων μέτρων για την ενίσχυση της διεθνούς παρουσίας του γουάν και το περαιτέρω άνοιγμα των χρηματοοικονομικών αγορών της Σαγκάης. Μεταξύ άλλων, προανήγγειλε τη δημιουργία ειδικού επιχειρησιακού κέντρου για την προώθηση του ψηφιακού γουάν, την πιθανή εισαγωγή χρηματιστηριακών συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης σε γουάν, καθώς και την ενθάρρυνση έκδοσης ομολόγων σε ξένες αγορές από κινεζικές εταιρείες.
Παράλληλα, ο Pan απηύθυνε κάλεσμα προς τις χώρες των οποίων τα νομίσματα κατέχουν διεθνή ρόλο να αναλάβουν αυξημένες ευθύνες: να προχωρήσουν σε βαθιές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, να τηρούν τη δημοσιονομική πειθαρχία και να ενισχύσουν το θεσμικό τους πλαίσιο όσον αφορά τη χρηματοπιστωτική εποπτεία.
Κατά τον Pan, η πορεία προς ένα παγκόσμιο σύστημα πολλών νομισμάτων θα μπορούσε να ενισχύσει τη σταθερότητα της διεθνούς οικονομίας και να προσδώσει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα στις αγορές. Την ίδια στιγμή, θα αποτελέσει κίνητρο για τα κράτη να επιδεικνύουν αυξημένη υπευθυνότητα στην άσκηση της οικονομικής πολιτικής τους.
Ολοκληρώνοντας, αναφέρθηκε στην πιθανότητα ενίσχυσης του ρόλου των Ειδικών Τραβηκτικών Δικαιωμάτων (SDRs) του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου ως εργαλείου υπερεθνικού χαρακτήρα. Αν και τα SDRs χρησιμοποιούνται κυρίως σε περιόδους κρίσης, ο Pan επισήμανε ότι η τακτική και πιο εκτεταμένη έκδοσή τους θα μπορούσε, υπό προϋποθέσεις, να συμβάλει σε μια πιο σταθερή παγκόσμια νομισματική αρχιτεκτονική – ωστόσο, προς το παρόν δεν έχει διαμορφωθεί διεθνής συναίνεση προς αυτήν την κατεύθυνση.
Καταλήγοντας, επεσήμανε ότι το σύστημα διασυνοριακών πληρωμών εξελίσσεται διαρκώς και αποκτά πιο σύνθετο χαρακτήρα, καθώς όλο και περισσότερα κράτη ενισχύουν τις συναλλαγές σε εθνικά νομίσματα. Η εποχή της αποκλειστικής κυριαρχίας ενός νομίσματος στις παγκόσμιες πληρωμές, όπως σημείωσε χαρακτηριστικά, οδεύει προς το τέλος της.
