Η μείωση των κρατήσεων αποτελεί το πιο πρόσφατο δείγμα των εκτεταμένων συνεπειών που προκαλεί ο πόλεμος.
Η σύγκρουση στο Ιράν έχει οδηγήσει σε αύξηση των ακυρώσεων τουριστικών πτήσεων, καθώς και σε κάμψη των νέων κρατήσεων στην Κύπρο και, σε μικρότερο βαθμό, σε άλλες χώρες των οποίων οι οικονομίες εξαρτώνται σε σημαντικό βαθμό από την καλοκαιρινή τουριστική κίνηση.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπέλυσαν επιθέσεις κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία η τουριστική δραστηριότητα στην Κύπρο άρχιζε να επανέρχεται μετά τη χειμερινή περίοδο. Λίγες ημέρες αργότερα, στις 2 Μαρτίου, καθώς το Ιράν απάντησε με σειρά αντεπιθέσεων, πλήγμα από drone σε βρετανική στρατιωτική βάση στο νησί προκάλεσε κύμα ακυρώσεων από τουρίστες.
Η υποχώρηση των κρατήσεων συνιστά ένα ακόμη στοιχείο των ευρύτερων επιπτώσεων της σύγκρουσης, οι οποίες εκτείνονται από τις διαταραχές στις ροές πετρελαίου έως τις εκτεταμένες ακυρώσεις πτήσεων και τη συνολική επιδείνωση των παγκόσμιων οικονομικών προοπτικών.
Σύμφωνα με δεδομένα της αμερικανικής εταιρείας AirDNA, που παρακολουθεί την αγορά βραχυχρόνιων μισθώσεων, τα ημερήσια ποσοστά ακυρώσεων στην Κύπρο εκτοξεύθηκαν από περίπου 15% πριν από την έναρξη της σύγκρουσης, φτάνοντας ακόμη και το 100% τις αμέσως επόμενες ημέρες. Αν και στη συνέχεια παρατηρήθηκε αποκλιμάκωση, τα ποσοστά παρέμειναν υψηλά, κοντά στο 45% έως τις 21 Μαρτίου. Μικρότερες, αλλά αισθητές αυξήσεις στις ακυρώσεις καταγράφηκαν επίσης στην Ελλάδα και την Τουρκία.
Ο Σύνδεσμος Ξενοδόχων Κύπρου κατέγραψε σημαντική πτώση σχεδόν 40% στις κρατήσεις για τον Μάρτιο, ενώ αντίστοιχη μείωση σημειώθηκε και για τον Απρίλιο, όπως δήλωσε στο Reuters ο γενικός διευθυντής του συνδέσμου, Χρήστος Αγγελίδης.
«Από την 1η Μαρτίου παρατηρούμε μεγάλο αριθμό ακυρώσεων», ανέφερε ο Νικόλας Αριστού, εμπορικός διευθυντής της Muskita Hotels στη Λεμεσό, εταιρεία που διαχειρίζεται δύο πολυτελείς ξενοδοχειακές μονάδες.
Ο ίδιος εκφράζει την ελπίδα ότι η κάμψη αυτή δεν θα συνεχιστεί και κατά τη διάρκεια των θερινών μηνών, όταν παραδοσιακά η τουριστική ζήτηση κορυφώνεται.
«Είναι κρίσιμο να διαφυλάξουμε την υψηλή τουριστική περίοδο, ώστε να μπορέσουμε να αναστρέψουμε την κατάσταση έως τον Μάιο· διαφορετικά, ο προορισμός θα βρεθεί αντιμέτωπος με σοβαρές δυσκολίες», σημείωσε.
Πιθανές συνέπειες διαφαίνονται και για την Ελλάδα, με ενδείξεις επιβράδυνσης στις προκρατήσεις.
Ο πόλεμος επηρεάζει ήδη τις αναπτυξιακές προσδοκίες της κυπριακής οικονομίας. Η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου αναθεώρησε προς τα κάτω την πρόβλεψή της για την ανάπτυξη το 2026 στο 2,7% από 3,0%, στηριζόμενη στην εκτίμηση ότι η σύγκρουση θα διαρκέσει περίπου δύο μήνες.
Παράλληλα, αεροπορικές εταιρείες χαμηλού κόστους, όπως η EasyJet και η Jet2, επισημαίνουν ότι η ζήτηση για προορισμούς όπως η Κύπρος και η Τουρκία έχει υποχωρήσει, με τους ταξιδιώτες να στρέφονται περισσότερο προς περιοχές της δυτικής Μεσογείου, όπως η Ισπανία.
Ενδεικτική της κατάστασης είναι η εικόνα που περιγράφεται στη Λεμεσό, όπου ο Σάββας Ορφανός, ιδιοκτήτης καταστήματος με σουβενίρ στην περιοχή του Αγίου Ανδρέα, βρισκόταν μόνος μέσα στο κατάστημά του, ανάμεσα σε κεραμικά και αναμνηστικά είδη. Κατά την επίσκεψη του Reuters, η έντονη βροχόπτωση επιβάρυνε ακόμη περισσότερο μια ήδη υποτονική περίοδο. «Δυστυχώς, όπως βλέπετε, δεν υπάρχουν τουρίστες στην περιοχή μας», ανέφερε.
Στην Ελλάδα, όπου η οικονομία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον θερινό τουρισμό, οι επιπτώσεις αρχίζουν επίσης να γίνονται εμφανείς.
Η Aegean Airlines, ο μεγαλύτερος αερομεταφορέας της χώρας, καταγράφει διψήφια μείωση στις κρατήσεις για το καλοκαίρι από το Ισραήλ και τις χώρες του Κόλπου προς την Ελλάδα, από την έναρξη της σύγκρουσης με το Ιράν, σύμφωνα με εκπρόσωπό της.
Ο Γιώργος Βερνίκος, γενικός γραμματέας του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ), επισήμανε ότι έχει σημειωθεί επιβράδυνση στις προκρατήσεις. Ωστόσο, μέρος αυτής της κάμψης αντισταθμίστηκε από αυξημένη ζήτηση για άμεσες κρατήσεις, καθώς οι ταξιδιώτες έσπευσαν να εξασφαλίσουν εισιτήρια πριν από ενδεχόμενες αυξήσεις στις τιμές των αεροπορικών ναύλων λόγω της ανόδου του πετρελαίου. Επιπλέον, ανέφερε μείωση της ζήτησης από βασικές αγορές, όπως η βόρεια Ευρώπη και οι Ηνωμένες Πολιτείες.
«Βρισκόμαστε σε μια περίοδο αναμονής», σημείωσε. «Παρατηρείται μια επιφυλακτικότητα, ωστόσο η συνολική πορεία της χρονιάς παραμένει θετική, εν μέρει χάρη στη δυναμική που είχε αναπτυχθεί πριν από την έναρξη του πολέμου».
