Η στρατηγική της Ινδίας για την προσέλκυση ξένων κεφαλαίων φαίνεται να αποδίδει σημαντικά αποτελέσματα, καθώς από τον Ιούνιο έως σήμερα έχουν εισρεύσει στη χώρα σχεδόν 40 δισ. δολάρια. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει ουσιαστικά τα συναλλαγματικά αποθέματα της χώρας και προσφέρει στην Κεντρική Τράπεζα μεγαλύτερη ευχέρεια να στηρίξει τη ρουπία, η οποία έχει δεχθεί πιέσεις εξαιτίας των διεθνών οικονομικών και γεωπολιτικών εξελίξεων.
Σύμφωνα με τον διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Ινδίας (Reserve Bank of India – RBI), Σαντζάι Μαλχότρα, οι εμπορικές τράπεζες έχουν συγκεντρώσει περίπου 32 δισ. δολάρια, κυρίως μέσω των καταθέσεων σε ξένο νόμισμα που πραγματοποιούν μη κάτοικοι ινδικής καταγωγής στο πλαίσιο του προγράμματος FCNR(B). Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα The Hindu BusinessLine, ο επικεφαλής της RBI ανέφερε επίσης ότι επιπλέον περισσότερο από 7 δισ. δολάρια έχουν εισρεύσει στην αγορά κρατικών ομολόγων από ξένους επενδυτές, ως αποτέλεσμα των μέτρων που ανακοίνωσε η κεντρική τράπεζα τον Ιούνιο με στόχο την ενίσχυση της ελκυστικότητας της ινδικής αγοράς.
Οι εισροές αυτές πραγματοποιούνται σε μια περίοδο κατά την οποία οι νομισματικές αρχές της Ινδίας επιδιώκουν να αυξήσουν τα συναλλαγματικά διαθέσιμα της χώρας, προκειμένου να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα της οικονομίας απέναντι στις αυξανόμενες διεθνείς αβεβαιότητες. Η ένταση που επικρατεί στη Μέση Ανατολή έχει ενισχύσει τους κινδύνους για τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, προκαλώντας σημαντικές διακυμάνσεις στις τιμές του πετρελαίου. Την προηγούμενη εβδομάδα, η τιμή του αργού ξεπέρασε το επίπεδο των 100 δολαρίων ανά βαρέλι, γεγονός που επιβάρυνε τη ρουπία και την οδήγησε κοντά σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Ωστόσο, μετά την αποκλιμάκωση της έντασης μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν, το ινδικό νόμισμα ανέκτησε μέρος των απωλειών του κατά τη συνεδρίαση της Δευτέρας.
Στο πλαίσιο της προσπάθειας ενίσχυσης των συναλλαγματικών αποθεμάτων, η RBI προχώρησε τον Ιούνιο σε μια σειρά παρεμβάσεων που αποσκοπούν στην αύξηση της προσέλκυσης κεφαλαίων από το εξωτερικό. Μεταξύ άλλων, ανακοίνωσε ότι θα αναλαμβάνει εξ ολοκλήρου το κόστος αντιστάθμισης του συναλλαγματικού κινδύνου για τις τράπεζες που συγκεντρώνουν καταθέσεις σε ξένο νόμισμα διάρκειας από τρία έως πέντε έτη. Παράλληλα, επέκτεινε τις δυνατότητες αξιοποίησης αυτών των κεφαλαίων, επιτρέποντας στις τράπεζες να χορηγούν δάνεια με εγγύηση τις συγκεκριμένες καταθέσεις, ενισχύοντας έτσι τη ρευστότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Οι πρωτοβουλίες αυτές έχουν οδηγήσει σε έντονο ανταγωνισμό μεταξύ των ινδικών τραπεζών για την προσέλκυση καταθέσεων από τους Ινδούς της διασποράς. Τα πιστωτικά ιδρύματα προσφέρουν ιδιαίτερα ελκυστικές αποδόσεις, με τα επιτόκια για πενταετείς καταθέσεις να φθάνουν ακόμη και το 7,75%, επιδιώκοντας να προσελκύσουν μέρος των αποταμιεύσεων των περίπου 35 εκατομμυρίων Ινδών που κατοικούν και εργάζονται στο εξωτερικό.
Παρά τις επιφυλάξεις που έχουν εκφραστεί από ορισμένους αναλυτές σχετικά με τους πιθανούς κινδύνους του προγράμματος, ο διοικητής της RBI απέρριψε τις σχετικές ανησυχίες. Όπως υποστήριξε, η πλήρης κάλυψη του συναλλαγματικού κινδύνου για τις καταθέσεις FCNR(B), σε συνδυασμό με τις πράξεις ανταλλαγής συναλλάγματος (FX swaps) που πραγματοποιεί η κεντρική τράπεζα, δεν αυξάνουν ουσιαστικά την έκθεση της χώρας σε κινδύνους.
Ο Σαντζάι Μαλχότρα τόνισε ότι το υφιστάμενο πλαίσιο προστασίας είναι επαρκές και λειτουργεί με ασφαλή τρόπο, επισημαίνοντας ότι τα επιπλέον συναλλαγματικά διαθέσιμα που συγκεντρώνει η RBI επενδύονται σε αξιόπιστα περιουσιακά στοιχεία του εξωτερικού. Με τον τρόπο αυτό, όπως εξήγησε, διασφαλίζεται τόσο η ασφάλεια των αποθεμάτων όσο και η διατήρηση της απαραίτητης ρευστότητας για την αντιμετώπιση πιθανών μελλοντικών αναταράξεων στις διεθνείς αγορές.
Παράλληλα, ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας επιχείρησε να καθησυχάσει τους επενδυτές σχετικά με την πορεία της ρουπίας, υπογραμμίζοντας ότι η πρόσφατη αποδυνάμωση του νομίσματος δεν συνδέεται με επιδείνωση των θεμελιωδών μεγεθών της ινδικής οικονομίας. Αντίθετα, απέδωσε τις πιέσεις στη γεωπολιτική αβεβαιότητα, στην ενίσχυση του αμερικανικού δολαρίου και στη γενικότερη μεταβλητότητα που παρατηρείται στις αναδυόμενες οικονομίες.
Ο ίδιος διευκρίνισε ακόμη ότι η RBI δεν επιδιώκει να διατηρήσει τη ρουπία σε κάποιο προκαθορισμένο επίπεδο ισοτιμίας. Οι παρεμβάσεις της στην αγορά συναλλάγματος πραγματοποιούνται αποκλειστικά όταν κρίνεται απαραίτητο να περιοριστούν ακραίες διακυμάνσεις που θα μπορούσαν να διαταράξουν τη λειτουργία της αγοράς. Παράλληλα, εξέφρασε την εκτίμηση ότι το ινδικό νόμισμα εξακολουθεί να εμφανίζεται υποτιμημένο τόσο σε ονομαστικούς όσο και σε πραγματικούς όρους, γεγονός που αφήνει περιθώρια σταδιακής ενίσχυσής του υπό ευνοϊκότερες συνθήκες.
Από την πλευρά του, ο στρατηγικός αναλυτής συναλλάγματος της Australia & New Zealand Banking Group (ANZ), Ντιράζ Νιμ, χαρακτήρισε ιδιαίτερα θετική την πορεία των εισροών μέσω των καταθέσεων FCNR(B), επισημαίνοντας ότι το πρόγραμμα έχει συμβάλει ουσιαστικά στην ενίσχυση των συναλλαγματικών διαθεσίμων. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι η ανάγκη της RBI να συνεχίζει τις παρεμβάσεις στην αγορά για να αποτρέψει την υπερβολική αποδυνάμωση της ρουπίας περιορίζει μέρος των ωφελειών που προκύπτουν από την αύξηση των αποθεμάτων.
Σε ό,τι αφορά τη νομισματική πολιτική, ο διοικητής της RBI επανέλαβε ότι η διατήρηση της σταθερότητας των τιμών παραμένει η βασική προτεραιότητα της κεντρικής τράπεζας. Όπως ανέφερε, η Επιτροπή Νομισματικής Πολιτικής συνεχίζει να αξιολογεί προσεκτικά όλα τα διαθέσιμα οικονομικά δεδομένα πριν από κάθε απόφαση, διατηρώντας προς το παρόν ουδέτερη στάση απέναντι στη μελλοντική πορεία των επιτοκίων.
Ο Μαλχότρα επισήμανε ακόμη ότι, μέχρι στιγμής, δεν υπάρχουν ενδείξεις πως οι πληθωριστικές πιέσεις αποκτούν πιο εκτεταμένο και μόνιμο χαρακτήρα. Για τον λόγο αυτό, υπερασπίστηκε τη σημερινή κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής, υποστηρίζοντας ότι επιτυγχάνει την απαιτούμενη ισορροπία μεταξύ της συγκράτησης του πληθωρισμού και της στήριξης της οικονομικής δραστηριότητας. Παράλληλα, τόνισε ότι το τραπεζικό σύστημα της Ινδίας εξακολουθεί να διαθέτει ισχυρή κεφαλαιακή βάση, παρά τον υψηλό ρυθμό αύξησης της πιστωτικής επέκτασης.
Η RBI έχει διατηρήσει αμετάβλητο το βασικό της επιτόκιο στο 5,25% καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, επιδιώκοντας να περιορίσει τις πληθωριστικές πιέσεις χωρίς να επιβραδύνει την αναπτυξιακή δυναμική της οικονομίας. Οι περισσότεροι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι η κεντρική τράπεζα θα ακολουθήσει την ίδια στρατηγική και στην επόμενη συνεδρίαση της Επιτροπής Νομισματικής Πολιτικής, η οποία είναι προγραμματισμένη για τις 5 Αυγούστου, διατηρώντας αμετάβλητα τα επιτόκια έως ότου προκύψουν σαφέστερες ενδείξεις για την πορεία του πληθωρισμού και της οικονομικής ανάπτυξης.
