Εφοδιαστικές Αλυσίδες, Logistics και Ναυτιλία

Σύμφωνα με τα στοιχεία της UNCTAD οι όγκοι του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου (seaborne trade) αυξάνονται με ικανοποιητικούς ρυθμούς (4% το 2017), με έμφαση τα εμπορευματοκιβώτια που μετά από ένα ιστορικό χαμηλό δύο ετών είχε αύξηση 6,4% ή 752 εκ. TEUs. Εάν αναλογισθούμε ότι το 89,5% ή 10,7 δις τόνοι, του παγκόσμιου εμπορίου διακινείται μέσω θαλάσσης, τότε θα αναγνωρίσουμε τη σπουδαιότητα της ναυτιλίας.

Βρισκόμαστε στη μέση ενός “παγκόσμιου πολέμου”, που πλέον επικεντρώνεται στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες και τον έλεγχο των εμπορευματικών ροών. Η μετατόπιση της παραγωγής από τον δυτικό κόσμο στην Ασία με κύριο άξονα τη μείωση του κόστους παραγωγής, δημιούργησε ένα νέο παγκόσμιο περιβάλλον το οποίο σήμερα αποτελεί status quo. Οι ανησυχίες των μεγάλων οικονομικών δυνάμεων και ο τρόπος αντίδρασής τους, βρίσκεται ακόμα μακριά από τις προσδοκίες και μάλλον δεν έχει όπως φαίνεται ακόμα στιβαρή στρατηγική.

Η Ευρώπη από την άλλη πλευρά, σχεδόν ανίσχυρη να αντιδράσει, με έλλειψη στρατηγικής, πολυφωνία και δυσκινησία, ακόμα βρίσκεται στο επίπεδο του παρατηρητή. Μέσα σε μια πληγωμένη οικονομικά Ευρώπη, η Ελλάδα περισσότερο πληγωμένη από όλους προσπαθεί να βρει σημεία συντεταγμένης οικονομικής ανάκαμψης. Οι εφοδιαστικές αλυσίδες και τα logistics, φαίνεται ότι είναι ο άξονας διεθνοποίησης του ρόλου της και το σαφές πλεονέκτημα που ήδη βρίσκεται εδώ.

Γιατί όμως τα logistics, διαδραματίζουν τόσο σπουδαίο ρόλο στη ναυτιλία; Η απάντηση είναι προφανής, τα εμπορεύματα που διακινούνται, σκοπό έχουν να φτάσουν στους τελικούς παραλήπτες και αυτό γίνεται μέσω λιμένων, ενώ στη συνέχεια η διακίνηση συνεχίζεται μέσω διαφορετικών μέσων μεταφοράς όπως είναι τα τρένα και τα οχήματα. Κατά επέκταση οι λιμένες αποτελούν τους βασικούς κόμβους διακίνησης των εμπορευματικών ροών. Η δυναμική και η επιτυχία κάθε λιμένα, δεν στηρίζεται μόνο στη γεωγραφική του θέση ή τα φυσικά χαρακτηριστικά του (βάθος κοκ) ή ακόμα και τον τεχνολογικό ή τεχνικό εξοπλισμό του αλλά κυρίως στις δυνατότητες που προσφέρει η ενδοχώρα.

Η σημασία της σύνδεσης με την ενδοχώρα έχει αναγνωριστεί ως ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα στην ανταγωνιστικότητα και την ανάπτυξη της ναυτιλίας και των λιμένων. Η αναβάθμιση των εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού και τα εξελιγμένα συστήματα οδήγησαν σε δραστική μείωση του χρόνου εξυπηρέτησης των πλοίων και των μεταφερόμενων φορτίων.

Από την άλλη πλευρά, η ενδοχώρα δεν ακολουθεί πάντοτε τον ίδιο ρυθμό ανάπτυξης. Η αύξηση του όγκου των πλοίων δημιουργεί συμφόρηση στην ενδοχώρα και πολλές φορές αυτό λειτουργεί αρνητικά δημιουργώντας οδικούς και θαλάσσιους δρόμους by pass, δηλαδή δημιουργεί και νέες αναδυόμενες ευκαιρίες σε επίπεδο χωρών. Η συμβίωση και ταυτόχρονα ο συντονισμός πολλών διαφορετικών παραγόντων με αντικρουόμενα συμφέροντα αποτελεί σημαντικό στοιχείο για την εκμετάλλευση των θαλάσσιων οδών και λιμένων με ταυτόχρονη εκμετάλλευση της ενδοχώρας, μετατρέποντας την ισχνή ή αδύναμη υποδομή σε παράγοντας ταχεία και άμεσης ανάπτυξης και αποτελεσματικότητας. Τα ελάχιστα προαπαιτούμενα χαρακτηρίζονται βασικές υποδομές όπως, το οδικό κα σιδηροδρομικό δίκτυο, τα εμπορευματικά κέντρα αλλά ταυτόχρονα και το άυλο ή έμψυχο στοιχείο που είναι η εξειδίκευση των ανθρώπων, ο εκσυγχρονισμός των μέσων και διαδικασιών, το θεσμικό πλαίσιο κοκ.

Ναυτιλία δεν υπάρχει χωρίς λιμάνια, λιμάνι δεν υπάρχει χωρίς logistics και logistics δεν υπάρχουν χωρίς υποδομές. Ενώ ταυτόχρονα όλα αυτά δεν υπάρχουν χωρίς παραγωγή, χωρίς εμπόριο και κυρίως χωρίς εξαγωγές.

Ο ρόλος των logistics και ο σχεδιασμός των εφοδιαστικών αλυσίδων, σκοπό έχουν τη μείωση του κόστους διακίνησης, κόστος το οποίο αντανακλά και επιβαρύνει τη τιμή κάθε προϊόντος. Είναι πραγματικότητα ότι τα τελευταία χρόνια έχει αναγνωρισθεί ο ρόλος των logistics για τη χώρα μας, τις εξαγωγές μας και την παραγωγή μας. Όμως μέχρι σήμερα η όλη «κουβέντα» γίνεται για το ρόλο της χώρας μας ως διαμετακομιστικό κέντρο και όχι ως μεταποιητικό κόμβο. Θεωρώ ότι ήρθε πλέον η ώρα να δούμε ένα νέο παραγωγικό μοντέλο που θα συνδέσει τη ναυτιλία, τις εφοδιαστικές αλυσίδες και τα logistics, με την  παραγωγή και μεταποίηση, προσφέροντας ποιοτική αναπτυξιακή πορεία, μέσα από δίκαιους θεσμικούς όρους.