Ο πληθωρισμός στην Τουρκία παρουσίασε μικρή αποκλιμάκωση τον Ιούνιο, καταγράφοντας την πρώτη του υποχώρηση μετά το ξέσπασμα της σύγκρουσης με το Ιράν. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται κυρίως στη μείωση των διεθνών τιμών της ενέργειας, η οποία συνέβαλε στον περιορισμό των πιέσεων που είχαν ασκηθεί στο κόστος παραγωγής και στις τιμές καταναλωτή τους προηγούμενους μήνες. Παρά τη βελτίωση, τα επίπεδα του πληθωρισμού εξακολουθούν να παραμένουν ιδιαίτερα υψηλά, διατηρώντας σημαντικές πιέσεις τόσο στα νοικοκυριά όσο και στις επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, ο ετήσιος δείκτης τιμών καταναλωτή διαμορφώθηκε στο 32,1% τον Ιούνιο, έναντι 32,6% τον Μάιο. Το αποτέλεσμα βρίσκεται σε γενικές γραμμές κοντά στις εκτιμήσεις των οικονομολόγων που συμμετείχαν σε σχετική έρευνα του Bloomberg και επιβεβαιώνει ότι η ανοδική πορεία των τιμών αρχίζει να επιβραδύνεται, έστω και με περιορισμένο ρυθμό. Αν και η διαφορά σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα είναι σχετικά μικρή, η εξέλιξη θεωρείται σημαντική, καθώς διακόπτει μια περίοδο κατά την οποία ο πληθωρισμός είχε επανέλθει σε ανοδική τροχιά.
Τα στοιχεία που δημοσιοποίησε η TurkStat σηματοδοτούν το τέλος δύο διαδοχικών μηνών επιτάχυνσης του πληθωρισμού. Η τουρκική οικονομία επηρεάστηκε έντονα από την αύξηση του ενεργειακού κόστους, καθώς η χώρα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου για την κάλυψη των ενεργειακών της αναγκών. Οι γεωπολιτικές εξελίξεις στην περιοχή και οι δυσκολίες που προέκυψαν στη ναυσιπλοΐα μέσω του Στενού του Ορμούζ προκάλεσαν σημαντική άνοδο στις διεθνείς τιμές της ενέργειας, επιβαρύνοντας τόσο το κόστος παραγωγής όσο και τις τιμές που καταβάλλουν οι καταναλωτές.
Σε μηνιαία βάση, ο ρυθμός αύξησης των τιμών περιορίστηκε στο 1%, επιβεβαιώνοντας τις προβλέψεις των αναλυτών. Η επιβράδυνση αυτή υποδηλώνει ότι οι άμεσες επιπτώσεις από το ενεργειακό σοκ φαίνεται να εξασθενούν σταδιακά, αν και δεν υπάρχουν ακόμη ενδείξεις ότι ο πληθωρισμός έχει τεθεί οριστικά υπό έλεγχο. Οι οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι θα απαιτηθεί μεγαλύτερη χρονική διάρκεια σταθερής αποκλιμάκωσης προκειμένου να διαμορφωθεί ένα πιο ασφαλές συμπέρασμα για την πορεία των τιμών.
Η νομισματική πολιτική της Τουρκίας εξακολουθεί να βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος, καθώς οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής αντιμετωπίζουν ολοένα μεγαλύτερες πιέσεις από τον επιχειρηματικό κόσμο και το τραπεζικό σύστημα. Πολλές επιχειρήσεις θεωρούν ότι η διαδικασία αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού εξελίσσεται με υπερβολικά αργούς ρυθμούς, ενώ τα υψηλά επιτόκια αυξάνουν σημαντικά το κόστος δανεισμού και περιορίζουν τις επενδύσεις. Τα επιτόκια έχουν διατηρηθεί κοντά στο 40% για το μεγαλύτερο μέρος του τελευταίου έτους, γεγονός που αποσκοπεί στη συγκράτηση των πληθωριστικών πιέσεων, αλλά παράλληλα επιβαρύνει την οικονομική δραστηριότητα.
Προκειμένου να αποτρέψει τη διάχυση των αυξήσεων στις τιμές της ενέργειας στο σύνολο της οικονομίας, η κεντρική τράπεζα ανέστειλε τον κύκλο μειώσεων των επιτοκίων ήδη από τον Μάρτιο. Επιπλέον, προχώρησε σε μια παρέμβαση που, στην πράξη, ισοδυναμεί με έμμεση αυστηροποίηση της νομισματικής πολιτικής. Συγκεκριμένα, αντί να χρηματοδοτεί τις εμπορικές τράπεζες με το βασικό επιτόκιο του 37%, επέλεξε να τις δανειοδοτεί με επιτόκιο 40%, αυξάνοντας έτσι το πραγματικό κόστος χρηματοδότησης του τραπεζικού συστήματος χωρίς να μεταβάλει επίσημα το βασικό επιτόκιο αναφοράς.
Ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Τουρκίας, Φατίχ Καραχάν, ξεκαθάρισε κατά τη διάρκεια συνάντησης με διεθνείς επενδυτές στο Λονδίνο ότι η τράπεζα δεν εξετάζει το ενδεχόμενο επαναφοράς του κόστους χρηματοδότησης στο 37% πριν από την επόμενη συνεδρίαση της επιτροπής νομισματικής πολιτικής. Η δήλωση αυτή ερμηνεύθηκε ως ένδειξη ότι η διοίκηση της κεντρικής τράπεζας εξακολουθεί να δίνει προτεραιότητα στη διατήρηση μιας αυστηρής νομισματικής στάσης, παρά τη σταδιακή υποχώρηση του πληθωρισμού.
Παρά τη συγκρατημένη στάση της κεντρικής τράπεζας, αρκετοί τραπεζικοί αναλυτές και οικονομολόγοι θεωρούν πιθανό το ενδεχόμενο μείωσης του επιτοκίου χρηματοδότησης κατά την προγραμματισμένη συνεδρίαση του Ιουλίου. Η εκτίμηση αυτή βασίζεται κυρίως στη σημαντική αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών του πετρελαίου, η οποία μειώνει τις πληθωριστικές πιέσεις και δημιουργεί μεγαλύτερα περιθώρια χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής. Ωστόσο, δεν αποκλείεται η κεντρική τράπεζα να διατηρήσει επιφυλακτική στάση μέχρι να διαπιστώσει ότι η πτωτική πορεία του πληθωρισμού αποκτά πιο μόνιμα χαρακτηριστικά.
Σε ό,τι αφορά τις προοπτικές για το σύνολο του έτους, οι περισσότεροι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι ο πληθωρισμός στην Τουρκία θα διαμορφωθεί λίγο χαμηλότερα από το 30% έως το τέλος του 2026. Η πρόβλεψη αυτή παραμένει αισθητά πιο απαισιόδοξη από την επίσημη εκτίμηση της κεντρικής τράπεζας, η οποία εξακολουθεί να προβλέπει ότι ο ετήσιος πληθωρισμός θα υποχωρήσει στο 26%. Η διαφορά αυτή αντανακλά την επιφυλακτικότητα πολλών αναλυτών απέναντι στις επίμονες πληθωριστικές πιέσεις, αλλά και στην αβεβαιότητα που εξακολουθεί να χαρακτηρίζει τόσο το διεθνές οικονομικό περιβάλλον όσο και τις γεωπολιτικές εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή.
