Η δυνατότητα συνταξιοδότησης έως και επτά χρόνια νωρίτερα παρέχεται σε ασφαλισμένους του Δημοσίου, του ΙΚΑ, του ΟΑΕΕ, του ΕΤΑΑ και των Ειδικών Ταμείων μέσω της αναγνώρισης πλασματικών ετών ασφάλισης.
Για τους εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα, το ανώτατο όριο εξαγοράς πλασματικών ετών είναι επτά έτη. Ωστόσο, στον δημόσιο τομέα, οι ασφαλισμένοι μπορούν να αναγνωρίσουν έως και επτά επιπλέον χρόνια, ενώ οι γονείς μπορούν να εξασφαλίσουν μέχρι και πέντε επιπλέον έτη λόγω τέκνων. Συνεπώς, η συνολική αναγνώριση πλασματικού χρόνου για τους δημοσίους υπαλλήλους μπορεί να φτάσει τα 12 έτη.
Η χρήση των πλασματικών ετών παρέχει ένα σημαντικό πλεονέκτημα, καθώς επιτρέπει στους ασφαλισμένους να συμπληρώσουν τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης έως το 2012. Αυτό είναι κρίσιμο για όσους είχαν ασφαλιστεί πριν από το 1993, καθώς η συμπλήρωση των ετών αυτών καθορίζει το όριο ηλικίας στο οποίο θα αποκτήσουν δικαίωμα συνταξιοδότησης.
Όσοι είχαν εγγραφεί στην κοινωνική ασφάλιση πριν από το 1993 έχουν τη δυνατότητα να διαμορφώσουν πιο ευνοϊκές συνθήκες συνταξιοδότησης. Για παράδειγμα, μπορούν να αποχωρήσουν με πλήρη σύνταξη στα 60 έτη αντί των 67. Ειδικότερα, για κάποιες κατηγορίες, όπως οι μητέρες ανήλικων παιδιών, το όριο ηλικίας μπορεί να μειωθεί ακόμη και στα 58,5 έτη μέσω της αναγνώρισης πλασματικών ετών.
Παράδειγμα εφαρμογής:
Μια γυναίκα που ασφαλίστηκε πριν από το 1993 στο ΙΚΑ, έχει 5.100 ημέρες ασφάλισης και ανήλικο παιδί το 2011, δικαιούται πλήρη σύνταξη όταν συμπληρώσει το 57ο έτος της ηλικίας της, ενώ μπορεί να λάβει μειωμένη σύνταξη ήδη από τα 52 της. Ωστόσο, αν δεν συμπληρώσει τις 5.500 ημέρες ασφάλισης έως το 2011, θα αναγκαστεί να περιμένει μέχρι τα 67 για να λάβει σύνταξη. Για να το αποφύγει, μπορεί να αναγνωρίσει 400 ημέρες από ανεργία, ασθένεια ή σπουδές και να φτάσει τις απαιτούμενες 5.500 ημέρες. Αν συμπλήρωσε τα 57 έτη μετά το 2022, θα πάρει πλήρη σύνταξη στα 67, όμως, μέσω πλασματικών ετών, μπορεί να θεμελιώσει δικαίωμα για μειωμένη σύνταξη στα 60,2 χρόνια – δηλαδή επτά χρόνια νωρίτερα.
Αντίστοιχα, οι ασφαλισμένοι μετά το 1993 μπορούν να αξιοποιήσουν τα πλασματικά έτη ώστε να συμπληρώσουν 40 χρόνια ασφάλισης και να μειώσουν το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης από τα 67 στα 62 έτη.
Παράδειγμα νέου ασφαλισμένου:
Ένας ασφαλισμένος στο ΙΚΑ μετά το 1993, που το 2023 έχει 30 έτη ασφάλισης και είναι 57 ετών, θα πρέπει κανονικά να περιμένει έως τα 67 για να λάβει σύνταξη. Ωστόσο, αν επιλέξει να εξαγοράσει πλασματικό χρόνο, μπορεί να συνταξιοδοτηθεί στα 62 του με 40 χρόνια ασφάλισης. Συγκεκριμένα, όταν συμπληρώσει τα 35 έτη, μπορεί να αναγνωρίσει άλλα πέντε έτη από στρατιωτική θητεία, σπουδές ή τέκνα και έτσι να συνταξιοδοτηθεί πέντε χρόνια νωρίτερα.
Πλασματικοί Χρόνοι και Προϋποθέσεις Συνταξιοδότησης
Οι ασφαλισμένοι μπορούν να αναγνωρίσουν πλασματικά έτη από διάφορες κατηγορίες, ώστε να συμπληρώσουν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης. Οι κύριες κατηγορίες είναι:
- Συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης για όλους τους ασφαλισμένους (παλαιούς και νέους).
- Συμπλήρωση 35 ετών ασφάλισης έως το 2012 για όσους ήταν ασφαλισμένοι πριν από το 1993 σε ΙΚΑ, ΟΑΕΕ ή ΕΤΑΑ.
- Συμπλήρωση 25ετίας στο Δημόσιο έως το 2010 για όσους ήταν ασφαλισμένοι πριν από το 1993.
- Συμπλήρωση 25ετίας στο Δημόσιο για τα έτη 2011 και 2012, καθώς και 36 ή 37 έτη για όσους ασφαλίστηκαν πριν από το 1993.
- Συμπλήρωση 21 ή 23 ετών στο Δημόσιο για γονείς με τρία παιδιά κατά τα έτη 2011 και 2012.
- Συμπλήρωση 25ετίας έως το 2012 σε ταμεία ΔΕΚΟ ή τραπεζών για μητέρες ασφαλισμένες πριν το 1993.
- Συμπλήρωση 5.500 ημερών ασφάλισης έως το 2012 για μητέρες με ανήλικο τέκνο.
- Συμπλήρωση 10.500 ημερών ασφάλισης έως το 2012, με διαδοχική ασφάλιση και όρια ηλικίας 59-62 ετών.
- Συμπλήρωση 4.500 ημερών ασφάλισης, εκ των οποίων 3.600 σε βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα.
- Συμπλήρωση 10.500 ημερών ασφάλισης, εκ των οποίων 7.500 σε βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα.
Οι κατηγορίες πλασματικών ετών περιλαμβάνουν:
- Στρατιωτική θητεία
- Χρόνος ανεργίας
- Χρόνος ασθένειας
- Χρόνος σπουδών
- Χρόνος τέκνων
- Χρόνος προεγγραφής στα μητρώα του ΟΑΕΕ και ΕΤΑΑ (για παλαιούς ασφαλισμένους)
- Χρόνος εκπαιδευτικής άδειας για δημοσίους υπαλλήλους
Κόστος εξαγοράς πλασματικών ετών
Για τους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα και τους υπαλλήλους του δημοσίου, το κόστος εξαγοράς ανέρχεται στο 20% του μισθού του μήνα υποβολής της αίτησης. Αν δεν υπάρχει σταθερή απασχόληση, το κόστος υπολογίζεται με βάση τον μέσο όρο των αποδοχών του τελευταίου 12μήνου.
Σε περίπτωση ανεργίας ή μερικής απασχόλησης, το κόστος εξαγοράς υπολογίζεται με βάση τον κατώτατο μισθό, ο οποίος, αν ανέλθει στα 880 ευρώ, συνεπάγεται ελάχιστο κόστος εξαγοράς 176 ευρώ μηνιαίως για αιτήσεις που θα υποβληθούν από την 1η Απριλίου 2025.
Για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αγρότες, το κόστος υπολογίζεται με βάση τις ασφαλιστικές εισφορές που καταβάλλουν για τον κλάδο σύνταξης.
