Η παγκόσμια ναυτιλία βρίσκεται σε μια περίοδο έντονων και βαθιών μεταβολών, καθώς επηρεάζεται από τη διεθνή οικονομική αλληλεξάρτηση, τις γεωπολιτικές εξελίξεις και τις σύγχρονες τεχνολογικές και περιβαλλοντικές απαιτήσεις. Μέσα σε αυτό το ραγδαία μεταβαλλόμενο περιβάλλον, η ελληνική ναυτιλία συνεχίζει να κατέχει ηγετικό ρόλο, αντιμετωπίζοντας τις προκλήσεις με επιτυχία και ενισχύοντας διαρκώς τη διεθνή της παρουσία.
Αυτά επισήμανε η Μελίνα Τραυλού, μιλώντας στη Γενική Συνέλευση της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών, τονίζοντας ότι η χρονιά που πέρασε υπήρξε εξαιρετικά απαιτητική αλλά και ιδιαίτερα παραγωγική για τον κλάδο. Όπως ανέφερε, η ελληνική ναυτιλία απέδειξε για άλλη μια φορά την ικανότητά της να προσαρμόζεται στις νέες συνθήκες, διατηρώντας ταυτόχρονα τις παραδοσιακές της αξίες. Παρά τον σφοδρό και άνισο ανταγωνισμό που εκτείνεται από την Ανατολή έως τη Δύση, η ελληνική ναυτιλία παραμένει κυρίαρχη, αντιστεκόμενη τόσο στις κρατικές ναυτιλιακές πολιτικές όσο και στην επιρροή μεγάλων πολυεθνικών ομίλων.
Ειδικότερα, η Ελλάδα, με πληθυσμό που αντιστοιχεί μόλις στο 0,1% του παγκόσμιου συνόλου και με οικονομική συμμετοχή στο 0,2% του παγκόσμιου ΑΕΠ, ελέγχει περισσότερο από το 20% της παγκόσμιας ναυτιλιακής δραστηριότητας. Πρόκειται για ένα μοναδικό φαινόμενο, που καθιστά την ελληνική ναυτιλία διεθνώς αντικείμενο θαυμασμού αλλά και αυστηρής κριτικής. Όπως υπογράμμισε η κ. Τραυλού, η ελληνική ναυτιλία αποτελεί παράδειγμα αριστείας, καινοτομίας, ανθεκτικότητας και ηγεσίας σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η δυναμική αυτή αποτυπώνεται και στην πορεία του ελληνικού στόλου, ο οποίος αριθμεί πλέον 5.700 πλοία, ενώ συνεχώς ενισχύεται με νέες επενδύσεις τόσο σε καινοτόμα πλοία όσο και σε προηγμένες τεχνολογίες. Στο πλαίσιο της ενεργειακής μετάβασης, η χωρητικότητα των υπό ναυπήγηση ελληνικών πλοίων αυξήθηκε κατά 65% σε ένα μόλις έτος, καλύπτοντας το 17% του παγκόσμιου orderbook. Αυτή τη στιγμή, η ελληνική ναυτιλία προχωρά στη ναυπήγηση 589 πλοίων, συνολικής χωρητικότητας άνω των 56 εκατ. τόνων, γεγονός που καταδεικνύει τη συνεχιζόμενη πρωτοκαθεδρία της στον κλάδο.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η ελληνική ναυτιλία αντιπροσωπεύει πάνω από το 60% της συνολικής χωρητικότητας, καθιστώντας την εγγυητή της οικονομικής σταθερότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι πρόσφατες εξελίξεις στους ευρωπαϊκούς θεσμούς, με την ανάληψη νευραλγικών θέσεων από Έλληνες αξιωματούχους, αναδεικνύουν τη σημασία της ελληνικής ναυτιλίας στη χάραξη της ευρωπαϊκής ναυτιλιακής στρατηγικής. Παράλληλα, η έκθεση Ντράγκι και το σχέδιο «Πυξίδα της Ανταγωνιστικότητας» αναγνωρίζουν επίσημα τον ρόλο της ναυτιλίας ως καθοριστικό παράγοντα για την οικονομική ανάπτυξη της Ε.Ε.
Ένα από τα πλέον επίκαιρα ζητήματα είναι η μετάβαση της ναυτιλίας προς την απανθρακοποίηση. Οι διεθνείς διαπραγματεύσεις στον ΙΜΟ συνεχίζονται με στόχο τη μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου, με απώτερο σκοπό την επίτευξη μηδενικών εκπομπών έως το 2050. Η Ελλάδα έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στη διαμόρφωση των διεθνών αποφάσεων, συμμετέχοντας ενεργά στις συζητήσεις και συνδιαμορφώνοντας στρατηγικές για την προώθηση βιώσιμων λύσεων, που εξασφαλίζουν τη λειτουργικότητα του κλάδου χωρίς να διακυβεύεται η ανταγωνιστικότητα.
Ένα σημαντικό επίτευγμα αποτελεί η συμφωνία μεταξύ 50 κρατών-μελών του ΙΜΟ για την εισαγωγή ενός παγκόσμιου οικονομικού μέτρου, που βασίζεται σε μηχανισμό συνεισφοράς, αποφεύγοντας τις επιβαρύνσεις του Ευρωπαϊκού Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (EU ETS). Οι ελληνικές θέσεις στηρίζονται στη διασφάλιση ότι το κόστος συμμόρφωσης θα επιβαρύνει τον εμπορικό διαχειριστή και όχι τους πλοιοκτήτες, ενώ προτεραιότητα παραμένει η διαθεσιμότητα εναλλακτικών καυσίμων και η ασφάλεια των πληρωμάτων και του περιβάλλοντος.
Σε εθνικό επίπεδο, η ελληνική σημαία καλείται να ανακτήσει την ανταγωνιστικότητά της, με την εισαγωγή ψηφιακών διαδικασιών νηολόγησης, ενώ παράλληλα δρομολογείται η αναβάθμιση της ναυτικής εκπαίδευσης, ώστε να προσελκύσει νέους επαγγελματίες στον κλάδο. Η ελληνική ναυτιλία συνεχίζει να στηρίζει την οικονομία και την κοινωνία, με τις ετήσιες επενδύσεις και τις φιλανθρωπικές δράσεις της να ξεπερνούν τα 400 εκατ. ευρώ. Μέσω της πρωτοβουλίας «+ΕΝΩΣΙΣ για την Παιδεία», χορηγήθηκαν 111 υποτροφίες μεταπτυχιακών σπουδών, ενώ η ναυτιλιακή κοινότητα ανταποκρίθηκε άμεσα στην κρίση της Θεσσαλίας, συγκεντρώνοντας πάνω από 50 εκατ. ευρώ για την ανακούφιση των πληγεισών περιοχών.
Η ελληνική ναυτιλία συνεχίζει να πρωτοπορεί και να αποτελεί πυλώνα σταθερότητας και ανάπτυξης, τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο. Με όραμα, στρατηγική και αίσθημα ευθύνης, επιβεβαιώνει τη θέση της ως παγκόσμιος ηγέτης του κλάδου, συμβάλλοντας στην πρόοδο της ναυτιλίας και της οικονομίας συνολικά.
