Η Κατερίνα Χαρβάτη ανακάλυψε το παλαιότερο κρανίο Homo Sapiens στον κόσμο

Ανακαλύφθηκε το παλαιότερο απολίθωμα του Homo Sapiens στην περιοχή της Μάνης στην Πελοπόννησο. Το απολίθωμα, το οποίο χρονολογείται πάνω από 210.000 χρόνια πριν, αποτελεί σημαντικό εύρημα, αφού πιθανόν να αναδιαμορφώσει την ιστορία του πώς ο άνθρωπος εξαπλώθηκε στην Ευρώπη και μπορεί να αναδιαμορφώσει τις θεωρίες σχετικά με την ιστορία του είδους μας, γράφουν οι Νew York Times.

Πίσω από αυτή τη σπουδαία ανακάλυψη «κρύβεται» η Ελληνίδα Κατερίνα Χαρβάτη, διακεκριμένη παλαιοανθρωπολόγος, του Κέντρου Σένκενμπεργκ για την Ανθρώπινη Εξέλιξη και το Παλαιό περιβάλλον, του γερμανικού Πανεπιστημίου Έμπερχαρντ Καρλς του Τίμπινγκεν, όπου και είναι επικεφαλής της ομάδας επιστημόνων.

Σε συνέντευξή της η κα Χαρβάτη δήλωσε: «Tα αποτελέσματα της έρευνάς μας δείχνουν την σημαντικότητα του Ελλαδικού χώρου για την ανθρώπινη εξέλιξη. Έχουμε τον αρχαιότερο σύγχρονο άνθρωπο εκτός Αφρικής. Το γεγονός αυτό μεταφέρει την άφιξη του Homosapiens στην Ευρώπη περισσότερο από 150 χιλιάδες χρόνια νωρίτερα απ’ ό,τι νομίζαμε μέχρι τώρα. Η δουλειά αυτή είναι αποτέλεσμα 25 χρόνων έρευνάς μου στην Αφρική, στην Ευρώπη και ιδιαίτερα στην Ελλάδα. Ως Ελληνίδα, εύχομαι η έρευνα στην Ελλάδα να συνεχιστεί, καθώς πιστεύω ότι η χώρα μας έχει ακόμα πολλά να δώσει στο χώρο της παλαιοανθρωπολογίας».

Στο σύνολο έχουν βρεθεί δύο κρανία. Το πρώτο κρανίο βρέθηκε σε σπήλαιο στην περιοχή «Απήδημα» στη Μάνη, (από όπου και πήρε το όνομά του). Κατά καιρούς στην περιοχή έχουν ανακαλυφθεί σημαντικά αρχαιολογικά και ανθρωπολογικά ευρήματα.

Το δεύτερο κρανίο, βρέθηκε στο ίδιο σπήλαιο της Πελοποννήσου και διαθέτει χαρακτηριστικά Νεάντερταλ. Τα δύο κρανία είχαν ανακαλυφθεί στο σπήλαιο της Μάνης στο τέλος της δεκαετίας του 1970, στη διάρκεια ερευνών του Ανθρωπολογικού Μουσείου της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Όμως έως τώρα δεν είχαν μελετηθεί διεξοδικά και είχαν παραμείνει σχετικά άγνωστα, παρά τη μεγάλη σπουδαιότητά τους, όπως τώρα γίνεται αντιληπτό με μεγάλη καθυστέρηση.

«Το Απήδημα 2 είναι περίπου 170.000 ετών. Θα λέγαμε ότι ήταν ένας Νεάντερταλ», δήλωσε η Κατερίνα Χαρβάτη σε συνέντευξή της. «Προς μεγάλη μας έκπληξη, το Απήδημα 1 είναι ακόμα παλαιότερο, ηλικίας περίπου 210.000 ετών, αλλά δεν έχει κανένα χαρακτηριστικό Νεάντερταλ». Αντιθέτως, η μελέτη ανέδειξε μια μίξη σύγχρονων ανθρώπινων και αρχαϊκών χαρακτηριστικών, παραπέμποντας σε έναν πρώιμο Homosapiens.

«Τα ευρήματά μας υποδηλώνουν ότι τουλάχιστον δύο ομάδες ανθρώπων ζούσαν στην
περιοχή της Νοτίου Ελλάδας κατά την Μέση Πλειστόκαινο εποχή: ένας πρώιμος
πληθυσμός Homo sapiens και, αργότερα, μία ομάδα Νεάντερταλ», εξήγησε η κυρία
Χαρβάτη. Αυτό στηρίζει την υπόθεση ότι οι πρώιμοι σύγχρονοι άνθρωποι
πραγματοποίησαν πολλές φορές εξορμήσεις πέραν της Αφρικής, στην οποία
και πρωτοεμφανίστηκαν.

To θραύσμα του κρανίου ηλικίας 210.000 ετών

Η ανακάλυψη για την παλαιότητα του κρανίου «Απήδημα 1» και η εκτίμηση ότι ανήκει στον Homosapiens, ενισχύει την άποψη ότι οι πρόγονοι των σημερινών ανθρώπων εξαπλώθηκαν από την Αφρική προς την Ευρώπη και την Ασία νωρίτερα από ό,τι συνήθως πιστεύεται.
Η Νοτιοανατολική Ευρώπη γενικότερα και ειδικότερα η περιοχή της σημερινής Ελλάδας, αποτέλεσε σημαντικό διάδρομο για την εξάπλωση των πρώτων αυτών «μεταναστών» από την Αφρική.

Οι επιστήμονες επεσήμαναν τις λιγοστές γνώσεις που ακόμη υπάρχουν για τα ανθρώπινα απολιθώματα στη νοτιοανατολική Ευρώπη και τη σημασία της Ελλάδας για την κατανόηση της ανθρώπινης εξέλιξης και των πρώτων μεταναστευτικών κινήσεων. Έτσι, σχεδιάζουν περαιτέρω μελέτες του ανευρεθέντος υλικού στο σπήλαιο Απήδημα, το οποίο ήδη εθεωρείτο σημαντικό στην εξέλιξη του ανθρώπινου είδους και απέκτησε επιπρόσθετη αξία υπό το φως των νέων ανακαλύψεων.