Τράπεζες καταγράφουν ενδείξεις αυξανόμενης επιχειρηματικής δραστηριότητας από το περασμένο έτος, ενώ η τάση αυτή ενισχύεται περαιτέρω το 2025, με μεγαλύτερα όρια χρηματοδότησης για φερέγγυες μεγάλες επιχειρήσεις και αυξημένη ανάγκη για ρευστότητα. Κατά το πρώτο τετράμηνο της χρονιάς, τα ποσά που δανείστηκαν αυξήθηκαν σχεδόν κατά 16%.
Τα δάνεια αυτά έχουν περιορισμένο χρονικό ορίζοντα και αξιοποιούνται κυρίως από μεγάλες εταιρείες που διαθέτουν τη δυνατότητα για υψηλές γραμμές πίστωσης. Οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, από την άλλη πλευρά, αντλούν κεφάλαια κυρίως για κάλυψη λειτουργικών αναγκών. Σε κάθε περίπτωση, η Τράπεζα της Ελλάδος εντοπίζει έντονη κινητικότητα τόσο το προηγούμενο έτος όσο και στους πρώτους μήνες του 2025, με τις τάσεις να παραμένουν δυναμικές και κατά τις πρώτες ημέρες του Ιουνίου.
Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται εν μέρει στα χαμηλά επιτόκια, που επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να προχωρούν με μεγαλύτερη ευελιξία και να υλοποιούν επιχειρηματικά σχέδια πιο άμεσα και με μικρότερο κόστος. Η αυξημένη κινητικότητα στις χρηματοδοτήσεις γίνεται ιδιαίτερα αισθητή σε κλάδους όπως η ναυτιλία, η αγορά ακινήτων και ο τουριστικός τομέας.
Η αύξηση αυτή που καταγράφει η ΤτΕ δεν οφείλεται μόνο στα χαμηλότερα επιτόκια, αλλά και στην επέκταση των ορίων δανεισμού που προσφέρουν οι τράπεζες σε επιχειρήσεις με σταθερή και μακροχρόνια συνεργασία. Η αυξημένη εμπιστοσύνη που δημιουργείται από την κερδοφορία και τα ενισχυμένα κεφάλαια των εταιρειών οδηγεί σε μεγαλύτερα και περισσότερα πιστωτικά όρια.
Αυτό είχε ως αποτέλεσμα η μέση μηνιαία χρήση πιστωτικών γραμμών και άλλων χρηματοδοτικών εργαλείων από επιχειρήσεις να σημειώσει αύξηση της τάξης του 15,9% το πρώτο τετράμηνο του 2025, συγκριτικά με την ίδια περίοδο του προηγούμενου έτους.
Η Έκθεση Νομισματικής Πολιτικής της ΤτΕ για το 2024 επισημαίνει ότι “μεταξύ των επιμέρους τύπων πιστωτικών προϊόντων, οι πιστωτικές γραμμές καταλαμβάνουν τη μεγαλύτερη αξία στα νέα εκταμιευθέντα δάνεια (62%). Οι γραμμές αυτές αντιστοιχούν κυρίως σε δάνεια περιορισμένης διάρκειας με δυνατότητα σταδιακής εκταμίευσης και χρονικό ορίζοντα που μπορεί να ξεπερνά το ένα έτος.”
Οι γραμμές πίστωσης αποτελούν μια μορφή χρηματοδότησης κατά την οποία ο πελάτης μπορεί να αντλεί χρήματα έως ένα προκαθορισμένο ανώτατο ποσό. Χρησιμοποιούνται ευρέως για κάλυψη απρόβλεπτων εξόδων, αναδιάρθρωση χρεών ή για χρηματοδότηση αγορών. Πρόκειται συνήθως για δάνεια που επιστρέφονται εντός του έτους και επανεκταμιεύονται, πολλές φορές σταδιακά, μέχρι να καλυφθεί το προβλεπόμενο όριο.
Το 2024, τα δάνεια συγκεκριμένης διάρκειας, που εκταμιεύονται εφάπαξ, είχαν μερίδιο 28% στο σύνολο των δανείων, ενώ οι ανακυκλούμενες πιστώσεις —δηλαδή εκείνες που επιτρέπουν πολλαπλές αναλήψεις στο ίδιο χρηματοδοτικό πλαίσιο— κάλυψαν περίπου το 9%.
Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, οι τρεις αυτές κατηγορίες χρηματοδότησης αντιπροσώπευσαν σχεδόν το σύνολο των νέων τραπεζικών δανείων προς επιχειρήσεις κατά το 2024. Οι λοιπές μορφές χρηματοδότησης, όπως οι πιστωτικές κάρτες, οι υπεραναλήψεις και η προχρηματοδότηση απαιτήσεων, συγκέντρωσαν λιγότερο από 1% της συνολικής αξίας.
Το factoring, για παράδειγμα, παραμένει σχεδόν ανύπαρκτο στην ελληνική τραπεζική πραγματικότητα (κάτω του 1%), τη στιγμή που στην Κύπρο αποτελεί βασικό χρηματοδοτικό εργαλείο για τις επιχειρήσεις.
Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις —αν και όχι αποκλειστικά αυτές— στράφηκαν το προηγούμενο έτος περισσότερο στη χρηματοδότηση για κεφάλαιο κίνησης. Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν πως σχεδόν τα μισά δάνεια που χορηγήθηκαν σε επιχειρήσεις (45%) είχαν ως στόχο την κάλυψη τέτοιων αναγκών. Η ΤτΕ αναφέρει πως οι μικρότερες επιχειρήσεις παρουσίασαν σχετικά υψηλότερη εξάρτηση από τέτοιου είδους χρηματοδότηση.
Άλλοι τομείς που εμφανίζουν έντονη δραστηριότητα σε ό,τι αφορά τις χρηματοδοτήσεις μέσω πιστωτικών γραμμών είναι οι κατασκευές, η ενέργεια —ιδιαίτερα οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας— καθώς και ο τομέας των logistics.
