Υποφέρουν οι ευρωπαϊκές τράπεζες

‘Ιαπωνοποιείται’ η Ευρωζώνη διατηρώντας τα χαμηλά επιτόκια

Έχουν περάσει πάνω από 10 χρόνια από την εποχή που η χρηματοπιστωτική κρίση χτύπησε την πόρτα της Ευρώπης. Πολλά άλλαξαν αυτή τη δεκαετία κι ένα από αυτά είναι η δυναμική που (δεν) αποπνέει ο τραπεζικός τομέας. Η ευρωστία των τραπεζών έδωσε τη θέση της σε μια σχεδόν μόνιμη τα τελευταία χρόνια ‘κακουχία’.
Στα μέσα Αυγούστου ο δείκτης των μεγάλων τραπεζών της Ευρωζώνης υποχώρησε τόσο πολύ που ορισμένοι αναλυτές θεώρησαν ότι η κατάσταση γυρνάει πίσω πολλά χρόνια όταν ο πανικός για μια πιθανή κατάρρευση ήταν η καθημερινότητα του τραπεζικού τομέα στην Ευρώπη.

Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε το Reuters, η κρίση ισοπέδωσε τις τράπεζες στην Ευρώπη· το ειδησεογραφικό πρακτορείο υπολογίζει ότι ο τραπεζικός δείκτης έχει χάσει το 84% της αξίας του σε σχέση με το 2007. Απέχει πλέον σύμφωνα με το Reuters λίγες μόνο μονάδες από τα επίπεδα στα οποία ήταν τη δεκαετία του 1980. Υπολογίζεται ότι η κεφαλαιοποίηση των ευρωπαϊκών τραπεζών, δεν φτάνει το μισό τρισ. δολάρια, ούτε δηλαδή το 50% της χρηματιστηριακής αξίας της Microsoft. Πριν το ξέσπασμα της κρίσης η χρηματιστηριακή αξία των ευρωπαϊκών τραπεζών ήταν υπερτριπλάσια της σημερινής κι έφτανε τα 1,7 τρισ. δολάρια.


Ο τραπεζικός δείκτης έχει χάσει στην Ευρώπη το 84%
της αξίας του σε σχέση με το 2007

Πολλά προβλήματα…

Τα δύο σημαντικότερα προβλήματα των ευρωπαϊκών τραπεζών είναι τα κρατικά ομόλογα που κατείχαν, των οποίων η αξία εξανεμίστηκε γρήγορα, αλλά και τα εγγενή προβλήματα του τραπεζικού κλάδου που οξύνθηκαν όταν ξέσπασε η κρίση. Το τρίτο πρόβλημά τους αναδύθηκε με το ξέσπασμα της κρίσης και δεν ήταν άλλο από την απουσία ενός μόνιμου, ισχυρού και ταχύτατου μηχανισμού για την αντιμετώπιση των ξαφνικών κρίσεων. Το τέταρτο πρόβλημα προέκυψε στη συνέχεια κι έχει να κάνει με την επιμονή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας σε μια αυστηρή πολιτική επιτοκίων. Το βασικό επιτόκιο δανεισμού βρίσκεται στο μηδέν και το καταθετικό στο -0,4%. Υπό αυτές τις συνθήκες τα περιθώρια κέρδους περιορίζονται και η ΕΚΤ καλείται να δώσει λύση το φθινόπωρο.

Το Reuters κάνει λόγο για ‘Ιαπωνοποίηση’ (Japanification) των ευρωπαϊκών τραπεζών και της ευρωπαϊκής οικονομίας γενικότερα, με κύρια σημάδια την υποτονική ανάπτυξη (οι περισσότερες χώρες δυσκολεύονται να ξεφύγουν από τον κύκλο της ύφεσης) και τον χαμηλό πληθωρισμό. Είναι χαρακτηριστικό ότι η συντριπτική πλειοψηφία των 30.000 θέσεων εργασίας που αναμένεται να χάσει το επόμενο διάστημα ο τραπεζικός τομέας παγκοσμίως, θα προέρχονται από την Ευρώπη καθώς στις ΗΠΑ η μόνη τράπεζα που έχει ανακοινώσει πρόγραμμα απολύσεων είναι ο όμιλος Citi group.

Σύμφωνα με τη Wall Street Journal η προσπάθεια που κάνουν αυτό το καλοκαίρι οι Deutsche Bank AG και UBS Group AG για τη δημιουργία μια ‘συμμαχίας’ στο χώρο της επενδυτικής τραπεζικής ανάμεσα στη μεγαλύτερη γερμανική και τη μεγαλύτερη ελβετική τράπεζα, είναι χαρακτηριστική της κατάστασης που έχει διαμορφωθεί στην Ευρώπη.

Όπως επισημαίνουν οι Financial Times η ασθενική οικονομική προοπτική σε παγκόσμιο επίπεδο προκαλεί προβλήματα στις τράπεζες καθώς η μακρά περίοδος χαμηλών πληθωρισμών συνεχίζεται. Τα επιτόκια παραμένουν σε πρωτοφανή χαμηλά επίπεδα, καταστρέφοντας το βασικό λειτουργικό μοντέλο των δανειστών. «Η υποτονική ανάπτυξη και η παρατεταμένη αβεβαιότητα – με φόντο τις ανησυχίες που κυμαίνονται από το Brexit μέχρι τον εμπορικό πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας – έχουν υποβαθμίσει την όρεξη για δανεισμό και επενδύσεις» σημειώνει η βρετανική εφημερίδα.