COVID-19 και αγορά των Η.Π.Α.

 

White Paper
Tμήμα Διεθνούς Εμπορίου «TradeUSA»
Ελληνο-Αμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου

Πανδημία και διεθνές εμπόριο

Η εμφάνιση της πανδημίας έχει επιφέρει μια πρωτοφανή διαταραχή στην παγκόσμια οικονομία και το παγκόσμιο εμπόριο, καθώς η παραγωγή και η κατανάλωση μειώθηκαν σημαντικά σε όλο τον κόσμο. Η αυξανόμενη εξάπλωση του ιού και της ασθένειας COVID-19, οδήγησε τις κυβερνήσεις αρκετών χωρών, συμπεριλαμβανομένων των Η.Π.Α., να εισάγουν μέτρα προσωρινού κλεισίματος των επιχειρήσεων, ταξιδιωτικών και εμπορικών περιορισμών και κυκλοφορίας των πολιτών.  Επιπτώσεις των μέτρων αυτών αποτέλεσαν οι απότομες αλλαγές σε επίπεδο παραγωγής, δαπάνης των νοικοκυριών, επενδύσεων και διεθνούς εμπορίου. Ταυτόχρονα, γεννήθηκαν ερωτήματα αναφορικά με τη βιωσιμότητα των υπαρχόντων μοντέλων εφοδιαστικής αλυσίδας. Η προσαρμογή στα νέα δεδομένα επηρέασε δραστικά και τις καταναλωτικές συμπεριφορές, κυρίως ως προς τα κανάλια των αγορών, όπου σημειώθηκε σημαντική αύξηση στις online αγορές, ενώ παρατηρήθηκε δυσανάλογη ζήτηση για συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων (προϊόντα απολύμανσης και προστασίας, τρόφιμα μακράς διάρκειας, κλπ.) θέτοντας επίσης ζητήματα παραγωγής και διάθεσης. Eπιπρόσθετα, οι ακυρώσεις των εμπορικών εκθέσεων και των επαγγελματικών ταξιδιών επηρέασαν αρνητικά την ανάπτυξη των εμπορικών και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων.

Είναι γεγονός πως τα αχαρτογράφητα νερά τα οποία διανύουμε συντέλεσαν στη δημιουργία ενός κλίματος αβεβαιότητας για τις επιχειρήσεις, μέσα στο οποίο καλούνται να λειτουργήσουν και να επανακάμψουν.

Σκοπός κειμένου

Σε αυτό το πλαίσιο, το Ελληνο-Αμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο και το τμήμα διεθνούς εμπορίου TradeUSA προχωρούν με το παρόν έγγραφο, σε μια πρώιμη αποτύπωση της αγοράς των Η.Π.Α. μέσα από την παρουσίαση βασικών δεικτών της οικονομίας για το πρώτο τρίμηνο του 2020. Η αποτύπωση στηρίζεται στις επίσημες προβλέψεις των αρμόδιων αμερικανικών αρχών. Ταυτόχρονα, παρουσιάζει συνοπτικά προτάσεις σχετικά με ενέργειες που θα οδηγήσουν στην σταδιακή ανάκαμψη της εξωστρέφειας της χώρας μας προς την αγορά των Η.Π.Α.

Αποτύπωση κατάστασης στην αγορά των Η.Π.Α. για το 1ο τρίμηνο του 2020

Συνέπειες της πανδημίας στο Πρώτο Τρίμηνο του 2020 στο ΑΕΠ

Σύμφωνα με την εκτίμηση του U.S. Bureau of Economic Analysis που εκδόθηκε στα τέλη Απριλίου, το πραγματικό ΑΕΠ μειώθηκε κατά 4,8% (ετήσιος ρυθμός) το πρώτο τρίμηνο του 2020, μετά από αύξηση 2,1% το τέταρτο τρίμηνο του 2019.

Η μείωση του ΑΕΠ του πρώτου τριμήνου οφειλόταν, εν μέρει, στην εξάπλωση του COVID-19, καθώς οι κυβερνήσεις εξέδωσαν το Μάρτιο εντολές για «κατ’οίκον περιορισμό». Αυτό οδήγησε σε γρήγορες αλλαγές στη ζήτηση, καθώς οι επιχειρήσεις τέθηκαν σε καθεστώς τηλεργασίας ή έπαυσαν τη λειτουργία τους και οι καταναλωτές ακύρωσαν, περιόρισαν ή ανακατεύθυναν τις δαπάνες τους. Οι πλήρεις οικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας δεν μπορούν να προσδιοριστούν ποσοτικά και με ακρίβεια, καθότι το ΑΕΠ βασίζεται σε εκτίμηση για το πρώτο τρίμηνο του 2020, γεγονός που δυσχεραίνει την περαιτέρω ανάλυση.

Η μείωση του πραγματικού ΑΕΠ στο πρώτο τρίμηνο αντικατοπτρίζει τις αρνητικές επιπτώσεις των καταναλωτικών δαπανών (PCE), των επενδύσεων εκτός κατοικιών (nonresidential fixed investment), των εξαγωγών και των επενδύσεων ιδιωτικών αποθεμάτων (private inventory investment) που αντισταθμίστηκαν εν μέρει από τη θετική εξέλιξη των επενδύσεων σε κατοικίες, των δημοσίων δαπανών και των πολιτειακών δημοσίων δαπανών. Οι εισαγωγές, οι οποίες αφαιρούνται από τον υπολογισμό του ΑΕΠ, μειώθηκαν.

Η μείωση των καταναλωτικών δαπανών (PCE) αντικατοπτρίζεται στις μειώσεις στις υπηρεσίες, με κυρίαρχη την υγειονομική περίθαλψη, καθώς και των αγαθών, με κύριο τομέα τα αυτοκίνητα και τα ανταλλακτικά. Η μείωση όλων των επενδύσεων εκτός κατοικιών (nonresidential fixed investment) αντικατοπτρίζει κυρίως τη μείωση στον εξοπλισμό που προήλθε από τον κλάδο των μεταφορών.  Η μείωση στις εξαγωγές προήλθε κυρίως από τη μείωση των υπηρεσιών και πιο ειδικά από τον τομέα των ταξιδιών.

Το ΑΕΠ μειώθηκε 3,5% ή 191,2 δισεκατομμύρια δολάρια το πρώτο τρίμηνο του 2020 σε σύγκριση με το προηγούμενο τρίμηνο που είχε σημειώσει αύξηση 3,5% ή 186,6 δισεκατομμύρια δολάρια.

Ο δείκτης τιμών εγχώριων αγορών αυξήθηκε κατά 1,6% το πρώτο τρίμηνο, σε σύγκριση με αύξηση 1,4% το τέταρτο τρίμηνο του 2019. Ο δείκτης τιμών των καταναλωτικών δαπανών (PCE) αυξήθηκε κατά 1,3%, σε σύγκριση με την προηγούμενη αύξηση κατά 1,4% που είχε σημειώσει. Εξαιρουμένων των δαπανών σε τρόφιμα και ενέργεια, ο  δείκτης τιμών καταναλωτικών δαπανών (PCE) αυξήθηκε 1,8%, σε σύγκριση με την προηγούμενη αύξηση 1,3%.

 

 

Προσωπικό Εισόδημα και Δαπάνες (Personal Income and Outlays)

Το προσωπικό εισόδημα αυξήθηκε κατά 95,2 δισεκατομμύρια δολάρια το πρώτο τρίμηνο, ακολουθώντας αύξηση 144,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων το προηγούμενο τρίμηνο.

To προσωπικό διαθέσιμο εισόδημα αυξήθηκε κατά 76,7 δισεκατομμύρια δολάρια ή 1,9% το πρώτο τρίμηνο σε σύγκριση με αύξηση 123,7 δισεκατομμυρίων δολαρίων ή 3%, το προηγούμενο τρίμηνο. Το πραγματικά διαθέσιμο προσωπικό εισόδημα αυξήθηκε κατά 0,5%, συγκριτικά με αύξηση 1,6% το τελευταίο τρίμηνο του 2019.

Οι προσωπικές δαπάνες (personal outlays) μειώθηκαν κατά 253,5 δισεκατομμύρια δολάρια, μετά από αύξηση 118,8 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Η μείωση οφείλεται κυρίως στη μείωση των καταναλωτικών δαπανών.

Το ποσοστό προσωπικής αποταμίευσης εμφάνισε μείωση 2% το πρώτο τρίμηνο συγκριτικά με το προηγούμενο.

 

Η Οικονομική Απάντηση της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης στην πανδημία COVID-19

Τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, τέσσερις σημαντικές νομοθετικές πράξεις, συμπεριλαμβανομένου του CARES Act, υπογράφηκαν σε νόμο. Οι πράξεις καθιέρωσαν αρκετά προσωρινά προγράμματα και παρείχαν πρόσθετη χρηματοδότηση στα υπάρχοντα ομοσπονδιακά προγράμματα για την υποστήριξη των πολιτών, των κοινοτήτων και των επιχειρήσεων που επλήγησαν από την πανδημία. Δεν αναμένεται να υπάρχει δυνατότητα για υπολογισμό της επίδρασης αυτών τον προγραμμάτων στο ΑΕΠ.

 

Στατιστικά στοιχεία του διεθνούς εμπορίου αγαθών για το Μάρτιο 2020

 

Advance International Trade: Goods Deficit
March 2020$64.2 Billion
February 2020$59.9 Billion

 

Source: U.S. Census Bureau; Advance Economic Indicators Report, April 28,2020

 

Το διεθνές εμπορικό ισοζύγιο ήταν αρνητικό κατά 64,2 δισεκατομμύρια δολάρια το Μάρτιο, σημειώνοντας αύξηση 4,3 δισεκατομμύρια δολάρια από 59,9 δισεκατομμύρια δολάρια τον Φεβρουάριο. Οι εξαγωγές αγαθών για το Μάρτιο ήταν 127,6 δισεκατομμύρια δολάρια, μειωμένες κατά 9,1 δισεκατομμύρια δολάρια από τις αντίστοιχες εξαγωγές του Φεβρουαρίου. Οι εισαγωγές αγαθών για το Μάρτιο ήταν 191,9 δισεκατομμύρια δολάρια, δηλαδή 4,8 δισεκατομμύρια δολάρια λιγότερο από τις εισαγωγές του Φεβρουαρίου.

Προτάσεις – Συνοπτικά  

  1. Συνεχής ενημέρωση των ελληνικών εξαγωγικών εταιριών για τις καταναλωτικές συμπεριφορές και θέματα εμπορικών διαδικασιών
  2. Επιμόρφωση των παραγωγικών και εξαγωγικών εταιριών για αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών στην παρουσίαση και προώθηση των προϊόντων τους
  3. Επιμόρφωση εταιριών για τα νέα παραγωγικά πρότυπα (περιβαλλοντική συμμόρφωση, νέες τεχνολογίες, κ.α.)
  4. Ψηφιακός μετασχηματισμός και οργάνωση της δομής και υποδομής των ελληνικών επιχειρήσεων ώστε να λειτουργούν στο νέο ψηφιακό περιβάλλον χωρίς να αναιρείται η συνέχεια και η συνέπεια της εξυπηρέτησης των πελατών ή/και της επικοινωνίας με τις αμερικανικές επιχειρήσεις
  5. Στόχευση με μεγαλύτερη γεωγραφική ακρίβεια στην αγορά στόχο με σκοπό τη μείωση της μεγάλης διασποράς συνεργασιών σε πολλές και διάφορες πολιτείες και τη διατήρηση αποτελεσματικού ελέγχου
  6. Εκσυγχρονισμός κριτηρίων οικονομικής υποστήριξης εξωστρέφειας των επιχειρήσεων
  7. Επιλογή υποστήριξης εκθέσεων με συγκεκριμένα κριτήρια
  8. Δημιουργία μητρώου εκθετών εμπλουτισμένο με βαθμολογικά κριτήρια επιλεξιμότητας (θετική παρουσία και συμπεριφορά, διεκδίκηση Β2Β συναντήσεων, συμμετοχή σε workshops έκθεσης, συμμετοχή στα επιμορφωτικά σεμινάρια πριν την έκθεση)

 

Επίλογος

Οι επιπτώσεις της πανδημίας είναι νωρίς ακόμη να προσδιοριστούν και απαιτείται συνεχής παρακολούθηση των εξελίξεων και επαγρύπνηση των εταιριών με σκοπό την καταγραφή και την προσαρμογή στο πολύ δυναμικό περιβάλλον.

Εκτιμάται πως η αναμενόμενη αύξηση της ανεργίας στις Η.Π.Α. ενδέχεται να αγγίξει το 20%, γεγονός που  θα επιφέρει μεγάλη αλλαγή με τη μείωση των εισοδημάτων στην καταναλωτική δαπάνη. Παράλληλα, προβλέπεται πως θα υπάρχει εξαιρετική μείωση των επαγγελματικών ταξιδιών (αεροπορικές μετακινήσεις, ξενοδοχεία, εστιατόρια).  Επίσης, παρατηρήθηκε ραγδαία μείωση σε καταστήματα λιανικής και πολύ μεγάλη αύξηση στις μικρομεταφορές από την ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου.

Οι ελληνικές επιχειρήσεις θα πρέπει να προσαρμοστούν πολύ γρήγορα στα νέα δεδομένα, να προσαρμόσουν τις δομές τους και τη διαχείριση πελατών μέσα από το ψηφιακό μετασχηματισμό τους, να προσαρμόσουν το προϊοντικό τους χαρτοφυλάκιο και το χαρτοφυλάκιο υπηρεσιών τους στους νέους κανονισμούς και στις απαιτήσεις υγιεινής και ασφάλειας. Επίσης, θα πρέπει να αναζητήσουν νέα κανάλια διάθεσης και να επενδύσουν περισσότερο στο ‘έξυπνο και στοχευμένο’ μάρκετινγκ. Παράλληλα, θα πρέπει να ενισχυθούν προσπάθειες δημιουργίας ελληνικών συνεργατικών σχημάτων διανομής που θα αναλάβουν πιο ενεργητικό ρόλο στην προώθηση και διανομή ελληνικών προϊόντων, δεδομένου ότι σήμερα το 80% αυτών των προϊόντων διακινείται μέσω καναλιών άλλων χωρών.

Κλείνοντας, η ορθή διαχείριση του COVID-19 στη χώρα μας έχει δημιουργήσει όλες τις απαραίτητες προϋποθέσεις ώστε οι ελληνικές επιχειρήσεις να αυξήσουν το μερίδιό τους και τις συνεργασίες τους με αντίστοιχες αμερικανικές, έχοντας ιδιαίτερο πλεονέκτημα σε σχέση με επιχειρήσεις από χώρες όπως η Ιταλία, η Ισπανία και η Τουρκία.

Λίγα λόγια για το τμήμα διεθνούς εμπορίου «TradeUSA»

Το τμήμα διεθνούς εμπορίου TradeUSA του Ελληνο-Αμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου αποτελεί έναν εσωτερικό μηχανισμό που αναπτύχθηκε το 2013, με στόχο την ενημέρωση, εκπαίδευση, υποστήριξη και καθοδήγηση των ελληνικών επιχειρήσεων που προσανατολίζουν τις εξαγωγικές τους δραστηριότητες στην αγορά των Η.Π.Α. Με τις πολύπλευρες δράσεις και πρωτοβουλίες του, που περιλαμβάνουν τη διεξαγωγή σεμιναρίων σε κομβικές πόλεις της περιφέρειας σε συνεργασία με τους τοπικούς αρμόδιους φορείς, το ετήσιο συνέδριο ExportUSA Forum, τη διασύνδεση των Ελλήνων εξαγωγέων με Αμερικανούς εισαγωγείς, διανομείς και αγοραστές μέσα από εκδηλώσεις δικτύωσης, επιχειρηματικών αποστολών, εκθεσιακών συμμετοχών και B2B συναντήσεων, καθώς και με την παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών σε θέματα εξαγωγών, συμπεριλαμβανομένης της κανονιστικής συμμόρφωσης με τον FDA, καλύπτει όλο το φάσμα των αναγκών των ελληνικών εξαγωγικών επιχειρήσεων.